De Anne Frankverhalen van nu

'Tot maandag’, zegt Abdulrahman Zeitoun, in de overtuiging dat hij zijn vrouw en dochters maar twee dagen zal missen. De weerberichten voorspellen een orkaan, maar Zeitoun maakt zich weinig zorgen. Dat heeft hij vaker meegemaakt. Terwijl zijn familie vlucht, blijft hij in zijn stad. Maar orkaan Katrina blijkt verwoestender dan gedacht: de dijken breken door en New Orleans verdwijnt onder meters water. In de kano uit zijn schuurtje peddelt Zeitoun in de dagen na de ramp door de straten, om hulp te bieden aan mensen die niet konden vluchten. En om achtergelaten honden te voeren - een detail dat je raakt.

Dankzij Zeitoun van schrijver Dave Eggers staat de ramp nu in vele geheugens gegrift, terwijl alle nieuwsuitzendingen van toen alweer vergeten zijn. ‘We zouden meer moeten horen van de mensen op de grond, de mensen die dag in, dag uit in oorlog leven’, zei Dave Eggers in een kranteninterview. ‘Alleen dan kunnen we wakker worden.’ Dat is wat Eggers als schrijver doet: verhalen vertellen die je wakker schudden.

Met eigen ogen
Zijn boek Wat is de Wat was een sensatie: het vertelde het verhaal van de burgeroorlog in Soedan. Tv-camera’s waren er niet bij geweest, maar Eggers bracht het nu in beeld. Hij interviewde de vluchteling Valentino Achak Deng, die de oorlog met eigen ogen had gezien, en presenteerde de wereld dat verhaal. Die aanpak inspireerde veel schrijvers, waaronder Edward van de Vendel, de Nederlandse jeugdboekenschrijver die de Slashreeks bedacht: boeken gebaseerd op levensverhalen van echte jongeren. ‘We leren het meest over grote gebeurtenissen in de geschiedenis als we ze door de ogen van één persoon zien’, vindt Eggers. Hij noemt het dagboek van Anne Frank. Haar verhaal is misschien wel het bekendste boek over de Tweede Wereldoorlog.

Nachtmerrie
Zeitoun, de man in het kanootje, bestaat ook echt. Hij heeft Eggers zijn verhaal over de orkaan verteld. Een schokkend verhaal, want het noodlot slaat toe. Niets in de stad werkt meer zoals het hoort, er heerst een angstige sfeer, er zijn plunderingen. Zo kan het gebeuren dat Zeitoun om zijn ‘verdachte’ uiterlijk (hij is van Syrische afkomst) vastgezet wordt op verdenking van terrorisme. Daarmee gaat Zeitoun ineens ook over de VS op z’n slechtst. Een land waar door de angst na 9/11 een onschuldige man gearresteerd kon worden. Zeitoun is bloedspannend verteld en daardoor een boek dat je echt wakker schudt. En wakker houdt. Vrolijk word je niet van de nachtmerrie die deze man heeft doorstaan, maar zijn verhaal moet verteld en gehoord worden, dat voel je op elke pagina. Dat is waar boeken voor bedoeld zijn.

Zeitoun
Dave Eggers
Lebowski
€ 22,50
(16+)

Cijfer: 9
Plus: Diep schokkend verhaal, bloedspannend verteld
Min: Vrolijk word je er niet van