7 manieren om nepnieuws te herkennen
Dossier mediawijsheid

7 tips om nepnieuws te herkennen

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Kim
Einder

'Van deze inenting krijg je kanker.' 'De paus steunt Donald Trump.' 'Asielzoekers mogen gratis met de trein.' Elke dag word je gebombardeerd met berichten. Maar lang niet al het nieuws klopt. Zeven tips om fake & fact van elkaar te scheiden:

# 1 Let op de oorspronkelijke bron van een bericht
Als Shownieuws iets meldt op basis van de berichtgeving in roddelblad Privé, weet je dat je het nieuws niet al te serieus moet nemen. En ook bij niet-roddelnieuws mag je extra alert zijn. Als een journalist in zijn item een ander medium noemt, heeft-ie vaak niet eerst zelf gecheckt of het wel klopt. 

# 2 Bedenk welk belang de afzender van een bericht heeft bij het nieuws
Als een dierentuin bij een omroep vertelt dat 'duizenden Pokémonjagers het park overspoelden op de speciale Pokémon-dag', moet je begrijpen dat de dierentuin baat heeft bij zo’n bericht. Het kán wel waar zijn, maar het is ook gratis reclame. Met een korreltje zout nemen dus.

# 3 Controleer hóe iets is onderzocht
Televisieprogramma Kassa meldde laatst dat 'de helft van de artsen bereid is om meisjes van zestien een lipvergroting te geven'. Klinkt heftig, want dat is illegaal! Later bleek dat Kassa een kleine steekproef had gedaan onder slechts zes dokters. Daarvan wilden er drie de wet aan hun laars lappen. Dat geeft zeker een eerste indruk. Maar dat drie 'ja' zeiden, betekent nog niet per se dat de helft van álle Nederlandse artsen het zou doen. 

# 4 Rare foto? Check ‘m op Google!
Elke dag worden er duizenden nepfoto’s op internet gezet. Twijfel je aan een beeld? Ga dan naar Google Images, klik in de zoekbalk op het camera-icoontje en upload de foto die je niet vertrouwt. Google laat precies zien wanneer en op welke sites het beeld eerder te zien is geweest.

7 manieren om nepnieuws te herkennen

# 5 Lees méér dan kop en intro!
Je hebt weinig tijd, dus is het logisch dat je soms alleen de kop van een artikel scant. Maar let op: sensationele koppen scoren op Facebook. Als media veel clicks willen, dikken ze een kop dus behoorlijk vaak aan…

# 6 Een verband is nog geen oorzaak
Vooral in wetenschapsnieuws komt dit vaak voor. Als bijvoorbeeld uit onderzoek blijkt dat vegetariërs langer leven, betekent dat niet automatisch dat ze langer leven OMDAT ze geen vlees eten. Misschien gaan ze gewoon vaker naar de sportschool!

# 7 Check de échte bron
Aan nieuws ligt vaak een rapport, een vonnis of een persbericht ten grondslag. In de meeste gevallen kun je die ‘basisinformatie’ zelf opvragen bij bijvoorbeeld Politie.nl, Rechtspraak.nl, het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), een onderzoeksinstituut of een bedrijf.

Heb je wat aan deze internettips? We hebben er nog wel meer voor je. Zo herken je bijvoorbeeld een nepprofielkick je af van jouw smartphoneverslaving en, mocht het nodig zijn: dit moet je doen als jouw naaktfoto op internet belandt. Nog meer tips vind je in ons dossier mediawijsheid.

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren