Schooltips

Plannen: hoe moet dat?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Raymond
Krul

School, familie, vrienden, bijbaantjes, sport… Een leuk leven, maar er zijn ook veel dingen waar je aan moet denken, héél veel dingen. Hoe krijg je grip op je leven? Deze tips helpen je een eind op weg.

Pubers kunnen niet plannen…
Sorry, we moeten dit artikel openen met een harde waarheid: pubers kunnen niet altijd even goed plannen. Daar is zelfs hard wetenschappelijk bewijs voor. Uit onderzoek blijkt dat de prefrontale cortex bij jongeren nog niet zo goed is ontwikkeld als bij volwassenen. En laat die prefrontale cortex nu net het deel van de hersenen zijn waar functies als beslissingen nemen, plannen en impulsbeheersing worden geregeld. Het is een waarheid die je maar het beste onder ogen kunt zien. Maar wanhoop niet!

… en je leven zit bomvol
Een domper, dat van die cortex, want grote kans dat je hoofd overloopt van de things to do. School is natuurlijk al een gigantische kluif, waar bij je best wat talent om te plannen kunt gebruiken. En dan heb je ook nog je sportwedstrijden, sociale bezigheden, familiebezoeken en bijbaantjes… Dikke kans dat je wel eens dubbele afspraken maakt, dingen vergeet, te laat bij de voetbalwedstrijd komt of pas op het laatste moment begint met leren voor je proefwerk wiskunde.

… dus leve de chaos?
Een druk leven en je planningskwab nog volop in ontwikkeling, het lijkt geen ideale combinatie. Toch wil dat niet zeggen dat je je maar moet overgeven aan de chaos. Want er is hoop, zegt Barbara Braams. Zij is verbonden aan de Universiteit van Leiden en doet onderzoek naar de hersenontwikkeling van jongeren. ‘Als jongeren het op de juiste manier aanpakken, kunnen ze echt wel grip krijgen op hun leven. Het draait allemaal om het beloningssysteem in de hersenen: jongeren zijn veel gevoeliger voor een kleine beloning op korte termijn dan voor een grotere beloning op langere termijn. Dus als ze de keuze hebben tussen nu de stad in gaan met vrienden of leren voor die toets voor over een paar dagen, dan kiezen de meeste jongeren voor hun vrienden.’

Op zich niet zo erg, maar zonder planning kies je steeds voor de leuke dingen op korte termijn en kom je dus uiteindelijk in de problemen met de toets. Braams: ‘Maak je wel een planning, dan weet je wat je doelen zijn en wordt het ook makkelijker om die te halen. Je hersenen zijn weliswaar nog niet volgroeid, maar je kunt echt wel leren plannen. Mits je het goed aanpakt.’

Daarom: 11 tips om meer grip op je leven te krijgen

1. Of je nu jong of oud bent, de een heeft meer talent voor plannen dan de ander. Je hebt geboren planners en geboren chaoten. Het is goed je te realiseren welk type jij bent. Als je toch al niet zo’n planner bent, dan weet je dat je extra alert moet zijn.

_____________________________________________________
2. Laat je hersenen niet al het organisatiewerk doen, maar zorg voor ‘extern geheugen’, zoals je agenda, notitieboekjes en apps (bijvoorbeeld die verderop in dit artikel). Zo houd je je hoofd vrij voor de écht belangrijke (en leuke) dingen.
_____________________________________________________
3. Als je een planning maakt, bijvoorbeeld voor school, maak er dan meteen een voor meerdere weken. Zo houd je over langere tijd overzicht.
_____________________________________________________
4. Verdeel je werk in de planning in kleine, hapklare brokjes. Bijvoorbeeld: tien bladzijden per dag leren voor een proefwerk dat je over een week hebt. Door één groot doel op te knippen in kleine, haalbare doelen is de kans groter dat je een goed resultaat haalt. Bijkomend voordeel: je kunt een hoop vinkjes zetten voor volbrachte taken, waardoor het beloningscentrum in je hersenen extra wordt gestimuleerd.
_____________________________________________________
5. Maak een to-dolijst en schrijf daarop alles wat je moet doen, ook privédingen. Maar zorg wel dat je concrete doelen op je lijstje zet. ‘Proefwerk leren’ is te algemeen en daardoor is de kans groter dat je je doel niet haalt.
_____________________________________________________
6. Mensen zijn niet gemaakt om te multitasken, ook dat blijkt uit hersenonderzoek. Dus probeer zoveel mogelijk om één ding tegelijk te doen. Leg je mobiel weg als je huiswerk maakt. Niet alleen werk je dan beter, je zult ook merken dat je rustiger wordt in je hoofd.
_____________________________________________________
7. Vergeet je snel dingen? Iedere smartphone heeft een herinneringsfunctie. Moet je nog vijf euro terugbetalen aan een vriendin? Zorg dat je mobiel je een seintje geeft op het moment dat je moet betalen.
_____________________________________________________
8. Een van de populairste zelfhulpboeken van dit moment is Getting Things Done (oftewel: dingen voor elkaar krijgen). De basis van de methode die de schrijver van het boek, David Allen, heeft bedacht is dat je alle taken die in je hoofd opkomen moet opschrijven. Want, zo is de gedachte, als je een taak opschrijft, dan zit die niet meer in je hoofd en denk je er ook niet meer aan. Niet vergeten regelmatig op je todolijstje te kijken natuurlijk…
_____________________________________________________
9. Een leuke regel uit Getting Things Done is dat je iedere taak die minder dan twee minuten duurt, meteen moet uitvoeren. Dan is dat maar vast gebeurd.
_____________________________________________________
10. Drukte in je hoofd wordt vanzelf minder in een opgeruimde omgeving. Dus ruim je bureau leeg, maak je bed op en zet je raam open voor frisse lucht.
_____________________________________________________
11. Voor scholieren met planningsproblemen is de zogeheten 1blik-schoolagenda bedacht. Deze agenda heeft naast een gedeelte waar je je huiswerk opschrijft, ook een deel waar je je planning kwijt kunt. Het idee is dat je op die manier beter overzicht houdt.
_____________________________________________________

App: Wunderlist
In de Play Store en App Store stikt het van de apps waarmee je to-dolijstjes kunt maken en bijhouden. Een van de populairste - en gratis - planningsapps is Wunderlist. Die app ziet er gelikt uit en dat maakt hem ook aantrekkelijk. Een ander voordeel is dat je de app op al je apparaten kunt zetten, dus computer, tablet en mobiel. De taken worden automatisch gesynchroniseerd, dus je hebt altijd de laatste versie van je takenlijstjes bij de hand. Ook kun je met Wunderlist taken delen met anderen. Moet je bijvoorbeeld op school een project doen met een groepje medeleerlingen, dan kun je een gezamenlijk takenlijstje aanmaken waarbij je ook met elkaar kunt chatten over de taken. Al is de vraag of dat laatste nou wel zo bevorderlijk is voor de juiste focus…

App: Evernote
Evernote is een gratis app om notities mee te maken. Net als Wunderlist kun je hem op al je apparaten installeren. Je kunt notitieboeken aanmaken - wiskunde, mode, recepten, boeken of welk onderwerp dan ook - en die vullen met losse notities. Een van de leukste dingen van Evernote is dat je ook foto’s en geluidfragmenten kunt opslaan. Wanneer je op de fiets bedenkt dat je straks niet moet vergeten een nieuw wiskundeschrift te kopen, kun je iets inspreken op je mobiel en opslaan als geluidsfragment in je wiskunde-notitieboek. En krijg je in een restaurant een heerlijk gerecht voorgeschoteld? Dan maak je er ter inspiratie een foto van en zet je die in je culinaire notitieboek.

’Pling’ voor de vaatwasser
Tessel (14) is een groot fan van de app Wunderlist, die ze ontdekt heeft via blogster Mascha van Beautygloss. ‘Ik gebruik de app niet voor school, want daar voor heb ik genoeg aan mijn agenda. Voor mij is Wunderlist perfect om privédingen te onthouden, vooral als het om dingen gaat die ik van mijn moeder moe t doen. Want als ik die vergeet, wordt ze boos. Zo moeten mijn broer en ik om de dag de vaatwasser in-en uitruimen en dat heb ik al s een taak in Wunderlist staan. Wat vooral fijn is aan de app, is dat je een vinkje kunt zetten als een taak klaar is en dan hoor je een heel leuk ‘pling’-geluidje. Het horen van dat geluidje geeft een heel fijn gevoel, het is een beloning voor de taak die je hebt gedaan. Ik kan geen genoeg van dat geluidje krijgen.’

Papier hier
Josje (15) heeft weinig talent voor plannen. ‘Ik ben iemand die heel veel vergeet, ook dingen die ik voor school moet doen. De belangrijkste reden dat ik op huiswerkbegeleiding zit, is dat ze me daar helpen bij het plannen van mijn schoolwerk. Als ik daar niet op zou zit ten, dan zou ik voor alle toetsen pas een dag van tevoren beginnen met leren. Plannen doe ik het liefst op papier, daarmee heb ik meer overzicht dan met apps en zo. Sinds kort kunnen we ook een planning van de ELO printen waar bepaalde dingen, zoals de data van de proefwerken in een proefwerkweek, al vooraf staan ingevuld. Dat is wel handig.’

Ga je bijna naar de brugklas? Onze pagina Sevendays.nl/brugklas staat bomvol slimme tips, interessant brugklasnieuws en grappige blogs die je klaarstomen voor de middelbare school. En misschien heb je ook wel iets aan onze speciale krant Brugklas voor Beginners

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren

Gerelateerde Berichten