Breivik: de lastigste gevangene van Europa

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Menno
Woudt

Precies vijf jaar geleden werd Noorwegen opgeschrikt door twee grote aanslagen. De dader, Anders Breivik, is na al die jaren nog altijd in het nieuws. Wat maakt de terrorist tot zo'n lastige gevangene?

Nog nooit richtte één man zo veel ellende aan in Noorwegen. Op 22 juli 2011 pleegde Anders Breivik twee aanslagen. Bij het regeringskantoor van de socialistische premier in Oslo liet hij een autobom ontploffen, waardoor acht mensen gedood werden.

Daarna trok hij naar het eilandje Utøya, waar een politiek jeugdkamp plaatsvond - ook van de socialistische partij. Verkleed als politieagent begon hij om zich heen te schieten. Hierbij kwamen 69 mensen, vooral tieners, om het leven.

Extreemrechts
Op Utøya werd Breivik door ambulancebroeders overmeesterd en opgepakt. Al snel kwamen zijn motieven naar boven: Breivik is extreemrechts, bang voor een 'mosliminvasie' en gaf de socialistische partij in Noorwegen daar de schuld van.

In 2012 is hij veroordeeld tot 21 jaar cel - en dat kan verlengd worden zolang hij een 'gevaar voor de samenleving' blijft.

Geen makkelijke gevangene
Eén ding is zeker: Breivik zelf is het er allemaal niet mee eens. Als het aan hem ligt, had hij een lintje voor zijn actie gekregen. Want een makkelijke gevangene, dat is Breivik zeker niet:

6 februari 2012: 'Ik heb niets fout gedaan'
Nog geen dag na de aanslagen in Oslo en Utøya gaf Breivik toe: ik heb het gedaan. Hij heeft de politie zelfs geholpen met een reconstructie. Maar in de rechtszaal gaf Breivik aan niet te begrijpen waarom hij was opgepakt. 'Ik handelde uit zelfverdediging voor mijn volk, mijn land en mijn cultuur', sprak hij in de rechtszaal. Ja, het was een bloedbad, maar een misdrijf? Echt niet, vindt hij!

16 april 2012: 'Ik erken deze rechtbank niet'
Bij de start van het tien weken durende proces zette Breivik meteen de toon: hij zei de rechtbank niet te erkennen. De rechters zouden toch fan zijn van de socialistische premier en dus niet eerlijk.

23 april 2012: 'Sorry.. voor een paar van jullie'
Of Breivik spijt heeft van zijn daden? Niet echt. Al heeft hij wel 'sorry' gezegd, maar enkel voor de slachtoffers die niet politiek betrokken waren. Want alle socialistische slachtoffers, daar heeft Breivik geen medelijden mee.

9 november 2012: 'Te weinig boter op mijn brood'
Een eenzame opsluiting, en dat 21 jaar lang. Dat is de straf die Breivik in augustus 2012 krijgt. Maar in een gevangenis verblijven, dat is niks voor hem. Hij wil brieven kunnen ontvangen en meer contact met de buitenwereld. Maar ook: meer boter op zijn brood en geen koude koffie meer. Oh ja, en vochtinbrengende crème, als dat mag.

30 juli 2013: 'Ik wil studeren'
Dat Breivik interesse heeft in politiek is zeker. Daarom dient hij een verzoek in om politieke wetenschappen te gaan volgen aan de Universiteit van Oslo. De universiteit weigert eerst, maar uiteindelijk moet Breivik toch worden toegelaten. 

14 februari 2014: 'Ik wil een Playstation 3'
Ditmaal geen boter en koffie, maar serieuzere zaken: Breivik wil een Playstation 3 in zijn cel, in plaats van een 'oude, kinderachtige' Playstation 2. Anders gaat-ie in hongerstaking, dreigt hij.

16 oktober 2015: 'Ik word onmenselijk behandeld'
Het wordt alleen maar erger in de cel, vindt Breivik. Zijn strenge isolatie zou een schending van de mensenrechten zijn. En dus spant hij, vanuit de gevangenis, een rechtszaak aan. Op 15 maart, als het proces begint, verschijnt hij met soort Hitlergroet (of een Tempeliersgroet, een eeuwenoud anti-moslimclubje) in de rechtszaal.

20 april 2016: 'Ik heb gewonnen!'
De rechter geeft Breivik deels gelijk: hij wordt te veel afgezonderd van de buitenwereld. Na 4,5 jaar in een isoleercel te hebben doorgebracht moet hij nu meer bewegingsvrijheid krijgen. Al worden niet al zijn eigen ingewilligd. De Noorse staat is het er niet mee eens en gaat in beroep. Breivik mag dan wel achter dikke muren zitten, zelfs na vijf jaar weet hij nog de aandacht op te eisen.

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Meld je aan voor onze gratis WhatsApp-dienst, download onze gratis app of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren