dossier verkiezingen VS

De Amerikaanse verkiezingen voor beginners

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Lotte
Stegeman

Tjonge, wat zijn ze dichtbij. Een boel mensen kunnen de namen Trump en Clinton na maanden van nieuwsbombardementen niet meer horen. Heel veel anderen smullen onverminderd van elk nieuwtje over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Vandaag is het dan zover. Maar eh, hoe werken die verkiezingen eigenlijk? 

1. Even terug naar het moment waarop Hillary en Donald officieel de boksring betraden. 

Tijdens de zogenaamde conventies in juli stemden Democratische en Republikeinse afgevaardigden van alle staten op de kandidaat van hun voorkeur. En tadáá, aan het eind van die conventies kwamen Democraat Clinton en Republikein Trump als winnaars uit de bus rollen. 

2. En toen? Moddergooien maar?

Yep, toen werd het serious business. Hup, daar gingen ze: het hele land door, alle staten af, praatjes houden, debatteren en moddergooien. Heel veel moddergooien. Heel, heel, heel veel moddergooien. Nooit eerder draaide een Amerikaanse presidentsverkiezing zo om de kandidaten zelf in plaats van hun plannen voor de toekomst van het land. De inhoud leek wel bijzaak. Elkaar vegen uit de pan geven was aan de orde van de dag. 

3. Wanneer zijn de daadwerkelijke presidentsverkiezingen?

Op dinsdag 8 november dus. Een happening van jewelste. Want zoveel stemmen in zoveel staten tellen, in tig verschillende tijdzones: da’s hogere wiskunde. 

4. Worden alle stemmen van alle Amerikanen gewoon op één hoop gegooid? 

Nee, zo simpel werkt het niet. De stemmen worden geteld per staat. Iedere staat wordt in het Congres* vertegenwoordigd door een bepaald aantal kiesmannen, afhankelijk van het aantal inwoners. Californië heeft er bijvoorbeeld 55. Wint de Democratische kandidaat in die staat de meeste stemmen, dan betekent dat dat er 55 Democratische kiesmannen in het kiescollege komen.

In totaal zijn er 538 kiesmannen, die samen dat kiescollege vormen: dit aantal is gelijk aan het aantal leden van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden, plus nog drie voor Washington DC. De kandidaat die president wordt, is simpelweg de kandidaat die na het tellen van de stemmen de meeste kiesmannen in z’n kamp heeft weten te krijgen. In Maine en Nebraska werkt het systeem trouwens net weer iets anders, maar daar zullen we je niet mee vermoeien. Het is al ingewikkeld genoeg. 

5. En wanneer neemt de winnaar dan officieel het stokje van Obama over? 

Dat duurt dan nog even. De inauguratie van de Amerikaanse president vindt al sinds 1937, toen Roosevelt president werd, plaats op 20 januari. Een paar uitzonderingen daargelaten. Het wordt in dit geval dus 20 januari 2017. Hij of zij legt dan een eed af voor een zee van jubelende Amerikanen. En daarna: werk aan de winkel.

Amerikaanse president verkiezingen uitleg

6. Nog een klein lesje Amerikaanse staatsinrichting, als afsluiter?  

*Congres - Senaat én Huis van Afgevaardigden. Samen de wetgevende macht.
Huis van Afgevaardigden - Het Huis van Afgevaardigden lijkt op onze Tweede Kamer. Hier worden plannen en wetten bedacht. Het heeft 435 leden die om de twee jaar herkozen worden. Elke staat kiest een paar mensen in het Huis, gebaseerd op inwonertal. Staten zijn daarvoor ingedeeld in districten. Per district komt één afgevaardigde in het Huis. 
Senaat - Vergelijkbaar met de Nederlandse Eerste Kamer. Hier worden plannen en wetten goedgekeurd. Er zitten honderd mensen in de Senaat, twee uit elke staat. De senatoren worden om de zes jaar herkozen. Veel presidentskandidaten waren eerst senator of gouverneur. 
Kiesmannen – Die kiesmannen, waarover we hierboven al schreven, zitten dus samen in het Kiescollege, dat gelijk is aan het aantal leden van de Senaat, het Huis van Afgevaardigden plus nog drie voor Washington DC Ezelsbruggetje: gewoon even aan de radiozender denken. 
Gouverneur - De belangrijkste bestuurder van een staat. Iedere staat heeft er een. Zijn of haar werk is te vergelijken met dat van de president, maar dan op een kleinere schaal. Een gouverneur wordt rechtstreeks gekozen door de kiesgerechtigden van de staat.

Meer lezen over de Amerikaanse presidentsverkiezingen? Klik hier voor ons dossier. 

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren