Dierproeven: zielig of zinnig?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Gitte Hessels
Gitte
Hessels

Je weet vast wel wanneer het dierendag is. Maar wist je ook dat het vandaag Wereldproefdierendag is? Tegenstanders vragen dan aandacht: stop met dierproeven! Maar wat zijn dat eigenlijk precies en: is het nou zielig, of zinnig?

1. Waarom doen onderzoekers proeven met dieren?
Vaak om meer te weten te komen over hoe het menselijk lichaam in elkaar steekt. Een dierenlichaam reageert namelijk vaak hetzelfde als dat van een mens. Wetenschappers kunnen zo onderzoeken hoe een bepaalde ziekte ontstaat, maar vooral: hoe een ziekte kan worden voorkomen. De proefdieren krijgen dan nieuwe medicijnen toegediend, om te kijken of ze veilig zijn. 

Ook voedingsmiddelen en bepaalde ingrediënten uit bijvoorbeeld cosmeticaproducten moeten soms worden onderzocht op hun veiligheid. Een mens daarvoor gebruiken, dat durven ze niet, en dus worden proefdieren gebruikt. Hieronder zie je hoeveel dieren er jaarlijks tot 'proefdier' worden benoemd.

2. Hoe gaat zo'n proef dan precies in zijn werk?
De ingrediënten van bijvoorbeeld een nieuwe mascararoller worden in de ogen van een konijn gedruppeld. De wetenschappers testen zo of het beestje er een allergische reactie van krijgt. Hetzelfde testen ze door bijvoorbeeld chemische middelen van een schoonmaakmiddel in het bloed van een hond te spuiten. Krijgt de hond er spierpijn van? Of pijn in zijn maag? Alles wordt nauwkeurig bijgehouden.

3. Lijden die dieren dan niet veel pijn?
Veel wetenschappers vinden ‘pijn’ niet de juiste omschrijving van wat een proefdier kan voelen. Ze spreken liever over ‘ongerief’, en dat is méér dan alleen pijn. Een proefdier kan zich ook bang, gestresst of ziek voelen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling, maar zo’n reactie geeft soms wél antwoorden op de vragen van onderzoekers.

4. Mág het eigenlijk wel, wat die onderzoekers doen?
Wat wel en niet mag staat in Nederland vastgelegd in een speciale wet: de Wet op de Dierproeven (Wod). Regel nummer één: een dierenproef mag alléén uitgevoerd worden als er een hele belangrijke reden voor is, en er écht geen andere mogelijkheid bestaat om iets te onderzoeken. Maar in de Wod staat bijvoorbeeld ook dat niet iedereen zomaar een dierenproef mag doen. Je moet er als onderzoeker een vergunning voor hebben. Een opleiding tot onderzoeker, biotechnicus of laboratoriummedewerker is vereist, net als een cursus proefdierkunde.  

5. Heel goed, al die regeltjes, maar zou het niet veel beter zijn om gewoon te stoppen met dierproeven?
Er wordt steeds meer onderzoek gedaan om dieren in proeven te vervangen. En in sommige gevallen lijkt het best wel mogelijk. Huid kan bijvoorbeeld gekweekt worden en testjes kunnen ook digitaal gedaan worden.

6. Een wereld zonder dierproeven: is dat mogelijk?
Sommige mensen denken dat dierproeven onmisbaar blijven. Want: deze proeven hebben ervoor gezorgd dat we een nu aantal goed werkende medicijnen op de markt hebben kunnen brengen. ‘Nou en!’, roepen tegenstanders. Zij vinden dat dierproeven zo snel mogelijk moeten worden afgeschaft, omdat dieren niet mogen lijden alléén maar om het welzijn van mensen te verbeteren. Anderen vinden dat er alleen dierproeven morgen worden gedaan als ze écht nodig zijn. Bovendien vinden ze het belangrijk dat de dieren daarbij goed verzorgd worden. 

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren belangrijk is? Meld je aan voor onze gratis WhatsApp-dienst, download onze gratis app of neem een proefabonnement op de krant! 

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren