Dossier terrorisme

Wie is de lone wolf-jihadi?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Cora
van der Weij

Was de Orlando-schutter een lone wolf die fan was van terreurgroep IS? Dat is de Amerikaanse politie aan het uitzoeken. Zulke geradicaliseerde moslims die in hun eentje een aanslag plegen, vormen een gevaar voor westerse landen. Maar kun je ‘eenzame wolven’ eigenlijk herkennen? Lone wolf-expert Jelle van Buuren van de Universiteit Leiden legt uit.

lone wolf, bestaat die?
‘Ha, nee! Was het maar zo makkelijk. Dat zou het eenvoudiger maken ze op te sporen. Je kunt helaas niet zeggen: “Dit zijn de lone-wolf-kenmerken.” Het verschilt per mens. Het zijn ook niet alleen jongeren, wat veel mensen denken. Ze zijn van alle leeftijden.'

'Natuurlijk zijn er wel dingen die opvallen. Het zijn bijna allemaal mannen. Vrouwelijke lone wolf-jihadi’s zijn zeldzaam. In 2010 was er eentje. De Britse studente Roshonara Choudry. Zij stak een politicus neer in Londen om de Britse deelname aan de oorlog in Irak te wreken. Ze was geradicaliseerd door op internet uren naar preken van radicale imams te luisteren. Maar het zijn vooral mannen dus. Zoals mannen bij al het geweld in de wereld domineren.’

Hoe komt dat?
‘Dat zou interessant zijn als daar goed onderzoek naar komt. Vaak zijn het mannen die sociaal wat eenzaam zijn. Maar het is zeker niet zo dat iedereen die geïsoleerd is ook zo ver gaat om een aanslag te plegen. Er zijn meer factoren die meedoen. Ze voeren de aanslag dan wel alleen uit, maar veel jihadi’s zijn geïnspireerd door anderen en door extremistische ideeën.'

'Internet speelt daar een grote rol bij. Ze raken beïnvloed door allerlei theorieën en filmpjes. Zoals van IS dat nu eenlingen oproept om aanslagen te plegen in hun eigen land. Dat zijn mensen die radicaliseren thuis, soms zelfs puur achter hun computer. Maar je hebt ook jihadi’s die naar Syrië of Irak reizen om te gaan strijden of een trainingskamp volgen in Afghanistan of Pakistan. En dan terugkeren om een aanslag te plegen.’

In hun eentje?
‘In hun eentje. Dat is ook een eigenschap van de lone wolf. Eigenlijk vreemd, die term, want de wolf is juist heel erg een groepsdier. De term is ooit bedacht in de VS en hij klinkt catchy dus hij is blijven hangen. Nu wordt hij zoveel gebruikt in de media… daar komen we niet meer vanaf.'

'Sommige jihadi’s kiezen er bewust voor om niet in een groepje te opereren, maar in hun uppie. Vanuit de gedachte dat je dan veel minder snel opvalt en dus minder snel gepakt zult worden. Dan is het dus een bewuste tactische keuze. Maar er zijn ook eenlingen die daar helemaal niet over nadenken.’

Hoeveel lone wolves zijn er wereldwijd?
‘Dat is niet bekend. Voor ons land weten we dat er zo'n 120 jihadi's zijn afgereisd naar Syrië en er ongeveer dertig of veertig zijn teruggekeerd. Veiligheidsdienst AIVD weet wie dat zijn en houdt ze goed in de gaten. Ze kijken ook goed of mensen bijvoorbeeld online zulke radicale dingen zeggen dat de alarmbellen afgaan. Dan komen ze op een lijst te staan. Soms waarschuwt de omgeving (familie, leraren, jongerenwerkers, vrienden).'

'Maar je radicaal uiten wil nog niet zeggen dat je ook de stap gaat zetten om geweld te gebruiken. De veiligheidsdiensten kunnen ook niet alles voorkomen. Sommige aanvallen gebeuren zo impulsief dat je er nauwelijks iets aan kunt doen. Maar wie het Binnenhof wil opblazen en op internet gaat zoeken naar handleidingen om in z’n schuurtje een bom te maken, valt natuurlijk wel op.'

'Teruggekeerde jihadi’s worden niet alleen in de gaten gehouden maar ook geholpen om te voorkomen dat ze lone wolves worden. Dat is maatwerk en heel intensief. Sommigen zijn getraumatiseerd door ellende die ze hebben gezien in Syrië. Die moet je helpen om het te verwerken. Anderen moet je proberen te deradicaliseren. Daar is geen gouden formule voor. Wat voor de één werkt, kan bij de ander niet helpen. Vaak is het goed om iemand helemaal los te koppelen van de oude vriendenclub. En daarna moet je een toekomst bieden: werk, een opleiding, een stageplek.’

Hier vind je een paar recente lone wolf-jihadi’s.

Ben je door de aanslagen in Amerika, Brussel en Parijs bang dat IS nu ook aanslagen gaat plegen in Nederland? Hopelijk stelt dit artikel je wat gerust.

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren

Gerelateerde Berichten

Dossier terrorisme - schoolnieuws
Dossier terrorisme
Dossier terrorisme - schoolnieuws
Dossier terrorisme