13 nov: Dag van het palindroom

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Malou
van Zwieten

En er is ananas, Irene. God, red nu ‘ns ‘n underdog. Parterretrap. Daar eiste hij z’n ei en zij het sieraad. Ai, de media. Dammit I’m mad. Vooralsnog klinkt dit stukje nogal onzinnig, maar er is wel degelijk samenhang tussen deze kreten. Driewerf hoera voor wie het ziet.

Nee? Het zijn palindromen, ofwel
symmetrische woorden of zinnen. Je kunt ze beide kanten op lezen. Niet erg
nuttig, dat klopt. Maar wel een aloud en vermakelijk tijdverdrijf. Het vroegste
palindroom ooit ontdekt stamt uit het jaar 79 en is een Latijnse zin: Sator
Arepo Tenet Opera Rotas (wie op tijd zaait, zal oogsten). Het gold als een
waarschuwing voor jonge mensen: begin nu maar vast met hard werken, anders zul
je later nooit iets bereiken. Ook op Byzantijnse wasbakken van rond 500 stond
vaak een aanmaning in palindroom: ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ. Oftewel: Was
je zonden, niet alleen je gezicht. 

Nog steeds zijn er tal van hobbyisten die
zich in de raarste bochten wringen om palindromen te verzinnen, met twijfelachtige
resultaten als potstalmelkkoortspilstaalplaatslipstrookklemlatstop*. Maar er
worden ook wel eens mooie ontdekkingen gedaan. Op 13 november 1948 publiceerde taalvirtuoos
en wiskundige Leigh Mercer een palindroom die één van de bekendste ooit werd: a
man, a plan, a canal - panama.

Leuk, ja, maar laten we even eerlijk zijn - zo bijzonder
is-ie nou ook weer niet. Aan jou daarom vandaag de opdracht een betere te
verzinnen. Succus!

Het oudste palindroom ooit gevonden is ook een magisch vierkant: je kunt de zin in maar liefst vier richtingen lezen. - Wikimedia Commons

Meer lezen over bijzondere en bizarre dagen? Alle andere afleveringen van deze rubriek vind je hier.


(12 november 2014)

 

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren