Van straathoek naar Facebook

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Govrien Oldenburger
Govrien
Oldenburger

'Straatcultuur speelt zich steeds meer af op sociale media in plaats van op straat.' Dat zegt criminoloog Jeroen van den Broek. Met zijn scriptie over het sociale mediagedrag van criminele jongeren won hij de Rotterdam Scriptieprijs 2014. 'Ik had nooit gedacht dat ik zoveel informatie over deze groep zou kunnen verzamelen.'

'Ik wilde graag de link leggen tussen straatcultuur en sociale media', vertelt Van den Broek. Hij begon zijn onderzoek met een YouTube-filmpje van een crimineel jeugdnetwerk dat iemand hem liet zien. 'Daarna ben ik die jongens één voor één gaan onderzoeken.' Daarbij maakte hij uitsluitend gebruikt van openbare netwerken, zoals YouTube, Instagram, Twitter en Keek (waar je filmpjes op kunt zetten). Wat bleek? Online was héél veel over ze te vinden. 'Die jongens houden een soort performance om status te krijgen. Ze zetten een beeld van zichzelf neer dat zo straat mogelijk is.' Daarbij is stapels geld showen heel belangrijk, volgens Van den Broek. Net als het vertonen van criminele activiteiten. 'Ze poseren met geld, wapens of zakken drugs. En scheppen erover op dat ze iemand beroofd hebben.' De meesten waren begin twintig, schat hij. 'Maar er zaten er ook een paar van vijftien en zestien tussen.'   Status Is het niet een beetje dom om openlijk op te scheppen over je criminele gedrag? 'Misschien wel, maar ze vinden het respect dat ze op die manier verkrijgen belangrijker. Ik denk dat het een kosten batenafweging is.' Van den Broek kwam het in ieder geval bijzonder goed uit, voor zijn onderzoek. 'Ik had nooit gedacht dat ik zoveel informatie over deze groep zou kunnen verzamelen.' Aanvankelijk probeerde hij zelfs contact met ze te leggen. 'Ik wilde van hún horen waarom ze zich zo uiten in het openbaar.' Dat wilden ze helaas niet. 'Geeft niet', oordeelde Van den Broek. 'Het maakte mijn onderzoek alleen maar sterker. Zo kon ik aantonen hoeveel informatie je al kunt vinden over zo’n netwerk zonder ze ooit gesproken te hebben.' Hun gegevens anonimiseerde hij. Nooit overwoog hij de politie in te schakelen. 'Als onderzoeker moet je onafhankelijk zijn.' Nu hij is afgestudeerd, werkt hij voor de gemeente en het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Daar legt hij uit hoe je sociale media kunt gebruiken om informatie te krijgen over een jeugdcultuur. Op 1 september moet hij nog even terug naar zijn oude universiteit, de Erasmus Universiteit. Dan krijgt hij zijn oorkonde en 1500 euro uitgereikt. Wat gaat hij met het geld doen? 'Een mooie auto kopen', grinnikt hij. 'Dat is goed voor míjn status.'
DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren