Blog

7 Limburgse woorden die jij ook zou moeten gebruiken

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Laura Simons
Laura
Simons

Als echte Limburger ben ik natuurlijk apetrots op mijn geboorteprovincie en onze inmiddels officiële regionale taal. Soms kan ik me zelfs beter in het Limburgs uitdrukken dan in het Nederlands!

Er bestaan namelijk Limburgse woorden die helemaal geen goede Nederlandse vertaling hebben. Als het aan mij ligt, gaat dan ook heel Nederland ze leren!

1. Enne? <Ennuh?>

Misschien het bekendste woord van dit lijstje: het Limburgse Enne? (inclusief vraagteken). Het betekent eigenlijk gewoon: ‘Hoi! Hoe gaat het ermee?’, maar dan in één woordje in plaats van vijf. Handig! Het enige gepaste antwoord? Auch enne!, letterlijk Ook enne! Iets minder letterlijk: ‘Ook hallo! Bij mij gaat alles z’n gangetje, bij jou hopelijk ook?’ En twee woorden in plaats van twaalf? Da’s pas echt een goede score!

tom hanks hello GIF

2. Sjpoeskop <Sjpoe-eskop>

Volgens het plaatselijke woordenboek (want niet al het Limburgs is hetzelfde!) betekent dit iets als ‘De onverzorgde en verwarde haardos’. Als ik het zou moeten vertalen, dan zou ik er zelf ‘Pluizig haar’ van maken. En toch is dit niet helemaal hetzelfde, want ik kan het aangezicht van mijn volle sjpoeskop nooit precies omschrijven aan mijn Nederlands sprekende vrienden. Geloof me daarom maar op mijn woord - een sjpoeskop is echt wel heftiger dan pluizig haar...

renee zellweger messy hair GIF by Bridget Jones

3. Sjoenkele <Sjoeng-k-uh-luh>

Komt het woord ‘muziek’, ‘vastelaovend’ (geen carnaval alsjeblieft, daar zijn wij Limburgers allergisch voor) of ‘André Rieu’ nu in je op, dan denk je in de goede richting! Sjoenkele is een soort groepsdans waarbij je arm in arm op de maat van de muziek meedeint. Ik wilde dat ik het kon demonstreren, want vertalen naar het Nederlands? Tja… Alweer een hopeloos geval.

happy hillary clinton GIF

4. Draosbóks <Dr-oh-s-bohks>

Sufferd/Sul/Treuzelaar/Vergeetachtig persoon/Kluns… Moet ik nog meer beledigingen opsommen? Draosbóks is, een beetje zoals Enne?, ook een compacte samenvatting van een heel aantal (gelijksoortige) woorden. En wat is deze term leuk! Zo schotel je een niet-Limburger een heel scala aan mild spottende woorden toe zonder dat hij/zij het door heeft. Onthouden dus! 

ashton kutcher burn GIF

5. Sjravele <Sjraa-vuh-luh>

Sjravele zou je enigszins kunnen vertalen met ‘woelen’, zoals je 's nachts in bed doet, wanneer je niet kunt slapen. Alleen sjravele gaat verder dan dat. Het betekent ook: niet rustig kunnen blijven zitten, je moeizaam een weg banen, je moeizaam kunnen (voort)bewegen. Wederom veel betekenissen die je in het Nederlands niet in één woord kunt samenpakken. 

turning jim carrey GIF

6. Ruzele <Ruu-zuh-luh>

Ook ruzele heeft een ‘bijna-vertaling’, namelijk: ruien. Alleen zijn in het Nederlands bomen en muren niet in de rui, terwijl ze bij ons wél kunnen ruzele... Buiten ‘haren of veren verliezen waarvoor nieuwe in de plaats groeien’ betekent dit woord namelijk ook nog ‘bladeren of naalden verliezen’ en ‘het neerdalen van fijne stofdeeltjes’. En geloof me, als de kerstboom weer eens oud wordt en binnen in huis staat te ruzele, dan heb je wel een woord nodig om aan te duiden waar je zo pissig over bent!

christmas satisfying GIF

7. Versjanjelére <Vurjanj-uh-leeruh>

De laatste in dit rijtje: versjanjelére! Een waarschijnlijk vreemd ogend woord, maar het is de moeite waard om de betekenis te kennen. Het lijkt een beetje op ‘verknoeien’, maar dan erger, zoals: ‘iets verprutsen of zelfs beschadigen door ondeskundig of verkeerd handelen’. Altijd handig om zo’n woord te kennen, mocht je twee linkerhanden hebben. 

sorry jimmy fallon GIF by The Tonight Show Starring Jimmy FallonBron: alle gifjes via giphy

Dat waren ze! Zeven Limburgse woorden die naar mijn mening heel Nederland hoort te kennen. Ik snap dat het niet makkelijk zal zijn om ze te gaan gebruiken in het dagelijks taalgebruik, alleen al door de uitspraak. Maar toch denk ik dat we het Limburgs zo langzamerhand de nationale bekendheid moeten geven die het zo verdient.

Laura (17) is gek op muziek, luisteren én maken, en je zal haar dan ook altijd zingend/neuriënd/fluitend aantreffen. Daarnaast doet ze nog aan korfbal en leest ze graag alles wat los en vast zit. Later hoopt ze een baan te vinden in het onderwijs, want dat vindt ze super interessant! Maar het allerleukste? ‘Dat kies ik toch voor toneel!’ Het liefst in een zelfgeschreven stuk ook nog.

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren