Emile Schuffenecker, Man met pijp (naar Van Goghs Zelfportret), ca. 1892-1900

Oor-mysterie opgelost

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Govrien Oldenburger
Govrien
Oldenburger

Dat schilder Vincent van Gogh zijn oor eraf sneed, wisten we al. Maar hoeveel oor er precies af ging, was een raadsel. Tot nu. 

Na zeven jaar onderzoek presenteerde de Ier Bernadette Murphy haar vondst deze week in het Van Gogh Museum, bij de opening van een tentoonstelling over zijn psychiatrische ziekte. Haar conclusie: zijn hele oor ging eraf, op de lel na. 

Raadsels
Murphy diepte stadskaarten, ziekenhuisplattegronden, personenregisters en medische rapporten op, vertelt ze aan de Volkskrant. De hamvraag: wat gebeurde er precies op 23 december 1888 toen Van Gogh zichzelf verwondde?

Het verhaal was altijd dat Van Gogh een zenuwinzinking kreeg, een stuk van zijn linkeroor af sneed en dat naar een prostituee bracht. Waarom? Dat wist niemand. Hoe groot het afgesneden deel van zijn oor was? Ook een raadsel.

Tekeningetjes
Murphy heeft de tweede vraag voor eens en altijd beantwoord. Ze vond documenten van schrijver Irving Stone, die in de jaren dertig research had gedaan voor zijn boek over Van Gogh. Daarvoor had hij met Félix Rey gesproken, de arts (die toen nog stagiair was) die Van Gogh had behandeld aan zijn wond.

Rey had tekeningetjes voor Irving gemaakt van de wond. Daarop stond precies hoe ver het oor was afgesneden en hoe: met een scheermes. 

Brief van Félix Rey aan Irving Stone met tekeningen van de verminking van het oor van Vincent van Gogh, 18 augustus 1930, The Bancroft Library, University of California, Berkeley

Religieuze dwaas
Naar het verhaal over de prostituee blijft het vooral gissen. Volgens Murphy was het meisje geen prostituee maar een schoonmaakster in het bordeel met een groot litteken op haar arm.

Murphy denkt dat Van Gogh in al zijn waanzin zijn lichaamsdeel aan haar afstond. ‘Laten we wel zijn: deze man was een religieuze dwaas die zijn eigen slachtofferschap vaak op zijn omgeving projecteerde’, aldus Murphy in de Volkskrant

Vincent van Gogh, Portret Dr Félix Rey, olieverf op doek, januari 1889, The State Pushkin Museum of Fine Arts, Moscow
Vincent van Gogh, Portret Dr Félix Rey, olieverf op doek, januari 1889, The State Pushkin Museum of Fine Arts, Moscow

Zelfmoordwapen
De tentoonstelling De waanzin nabij. Van Gogh en zijn ziekte is vanaf morgen in het Van Gogh Museum te zien. Ook is daar het pistool te zien waarmee hij zichzelf later waarschijnlijk heeft doodgeschoten. 

Revolver, type ‘Lefaucheux à broche’, 7mm, 1865-1873, particuliere collectie

Altijd op de hoogte blijven van artikelen die voor jongeren interessant zijn? Meld je aan voor onze gratis WhatsApp-dienst, download onze gratis app of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren