Wereldkankerdag: waarom is kanker zo'n killer?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Redactie
7Days

Elk jaar krijgen ruim honderdduizend mensen in Nederland te horen dat ze kanker hebben. En elk jaar overleven tienduizenden patiënten de ziekte niet. In Nederland is kanker dan ook doodsoorzaak nummer één. Vandaag, op Wereldkankerdag, wordt daarbij stilgestaan. Wat maakt kanker zo’n killer en waar blijft toch dé oplossing tegen deze ziekte? Twee experts leggen het je uit.

Zo ontstaat kanker

Je hebt het niet door, maar je lichaam bestaat uit wel miljarden cellen. Daarin zitten stukjes van je DNA: genen. Veel daarvan hebben te maken met celdeling: het proces waarbij kapotte cellen worden vervangen. Maar soms gaat zo’n deling mis. ‘Dan kan een gen beschadigd raken’, legt hoogleraar Rob Pieters van het Prinses Máxima Centrum voor Kinderoncologie in Utrecht uit. ‘Meestal worden zulke DNA-beschadigingen door de genen hersteld, maar als die hun werk niet doen kan een cel zich als een malle ongecontroleerd delen. Dat veroorzaakt kanker.’

Tumor

De kanker ontstaat vaak op één plek. Door zo’n ongecontroleerde celdeling kan een gezwel ontstaan: een tumor. ‘Die kan kwaadaardig of goedaardig zijn’, vertelt Pieters. ‘Zo’n kwaadaardige tumor kan weefsel of organen in de weg zitten. Als cellen van een tumor losraken, kunnen die in het bloed of lymfestelsel terecht komen. Dan zaait de kanker uit.’ Een goedaardige tumor groeit niet overal dwars doorheen en zaait niet uit. ‘Maar ook die kan op een verkeerde plek zitten en gevaarlijk zijn.’

Roken en drinken

Hoe het kan dat een celdeling misgaat? ‘Dat is vaak gewoon pech’, legt kinderarts en oncoloog Dannis van Vuurden van VUmc uit. Wel zijn er factoren die het risico op een genbeschadiging vergroten. ‘Roken is het bekendste voorbeeld. Dat tast de cellen in je lichaam aan. Maar ook alcohol en ongezond eten kunnen boosdoeners zijn: die zorgen voor problemen in je lever of darmen. Soms komt er in een familie ook meer kanker voor door een verhoogde gevoeligheid voor genbeschadiging.’

Roken veroorzaakt kanker

Honderden vormen

Er is niet één soort kanker. Er zijn wel honderden verschillende vormen: de een zeldzamer dan de ander. In Nederland komen huid-, darm- en borstkanker bij volwassenen het meeste voor. ‘Maar in Azië komt bijvoorbeeld maagkanker weer meer voor,’ legt Van Vuurden uit. ‘Mogelijk door het scherpe eten daar: dat kan de maag beschadigen.’

Bij kinderen en jongeren komen ook andere vormen van kanker voor dan bij volwassenen. ‘Nierkanker bij kinderen is bijvoorbeeld totaal anders dan bij volwassenen’, stelt Pieters. ‘Bij volwassenen kan roken of drinken een oorzaak van de ziekte zijn. Bij kinderen natuurlijk niet. Ondanks veel onderzoek is het nog altijd een raadsel welke factoren bij hen van invloed zijn.’

Eén medicijn?

In Nederland is kanker de meest dodelijke ziekte. ‘Die kankercellen vreten zoveel energie, dat je hele lichaam uitgeput raakt’, legt Pieters uit. ‘Je lichaam kan je stofwisseling niet meer op peil houden.’ Ook kan een tumor andere organen aantasten. Door middel van een operatie, bestraling en/of chemotherapie kan kanker worden bestreden. Toch is dat nog niet altijd even succesvol.

Of er ooit één uniek medicijn komt tegen kanker? ‘Ik kan niet in de toekomst kijken, maar ik denk het niet’, stelt Van Vuurden. ‘Iedere kanker is zó anders, dat het lastig is om één oplossing te vinden. Het is nu vaak een combinatie van behandeltechnieken die patiënten beter kan maken. We moeten vooral out of the box blijven denken en behandelingen verzinnen die gericht de kanker aanpakt. Daar ben ik erg hoopvol over.’

Vond je dit interessant? Lees dan ook eens: Julian (13) vertelt zijn verhaal in 'Hallo, ik heb kanker'

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren