Wat je je altijd afvraagt tijdens oud en nieuw

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Malou
van Zwieten

Word je gek van verplichte potjes Monopoly of verandert je broertje ieder jaar in een angstaanjagende pyromaan? Zet een vuurvaste bril op en bekijk het einde van het jaar eens vanuit wetenschappelijke hoek. Terwijl de rest aftelt, strooi jij met 'wijsneuzerige' antwoorden op brandende oud-en-nieuw-vragen.

1. Waarom bubbelt champagne? 


Door gisting ontstaat er H2CO3 (koolzuur) in de drank. Haal je de kurk van de es, dan ontbindt de H2CO3 in H2O (water) en CO2 (koolzuurgas). Dat gas wil omhoog, het glas uit: dat zijn de bubbels. 

Maar waarom bruist de ene champagne nou beter dan de andere? Dat grote mysterie is kort geleden ontrafeld. Hoe warmer de buitenlucht en hoe meer ethanol in de drank, hoe vrolijker de champagne bubbelt. Kenners adviseren trouwens om voor het inschenken een klein krasje op de bodem van het champagneglas te maken. Dan krijg je de mooiste bellentreintjes.

2.  Wie heeft de oliebol bedacht? 


Wie dat is? Geen idee. Maar hij schreef in 1667 een recept voor oliebollen in z’n kookboek De verstandige cock (of sorghvuldige huyshoudster). Of nou ja: oliekoeken, want olie was toen zo schaars dat het beslag in een klein laagje olie moest worden gebakken. En dan werden de bollen dus plat.

Meel, gist en gedroogd fruit was zo’n beetje het enige wat in de winter nog over was in de voorraadkast, dus oliebollen of -koeken waren een voor de hand liggende en goedkope traktatie in de kersttijd. Het werd een gewoonte om ze uit te delen aan de armen in ruil voor een kerstwens. Maar toen paupers er een sport van maakten zoveel mogelijk deuren langs te gaan, werd men die traditie gauw zat.

3. Hoe werkt vuurwerk?


Het toverwoord voor vuurwerk is buskruit: een mengsel van salpeter, houtskool en zwavel. Sluit een beetje op in een kartonnen omhulsel, stop er een lont in en voilà, je hebt een rotje. Houd je er een vuurtje bij, dan wordt het buskruit boos: de vrijgekomen lucht neemt te veel ruimte in beslag en blaast het omhulsel met een knal kapot. 

Bij vuurpijlen ontsnapt de lucht naar beneden zodat de pijl omhoogsuist. Er zit vaak nog een extra kamer in verstopt, die in de lucht ontploft. En die mooie gekleurde fonteinen die je daarbij ziet? Dat zijn gloeiende metaaldeeltjes.

4: Welke gek heeft de Nieuwjaarsduik verzonnen?


Hola, Jan van Scheijndel was niet zomaar een gek. Hij was marathonzwemmer en had zich al duizend keer bewezen, dus moest hij op zoek naar een nieuwe uitdaging. Dat anderen hem na zijn duik in 1960 massaal begonnen te imiteren, daar kon die arme fanatiekeling ook niets aan doen.

Dacht je trouwens dat de Nieuwjaarsduik typisch Hollands was? Niks daarvan. In Canada organiseerde de zwemclub van Vancouver al in 1920 een duik in het ijskoude water. En de leukste duikers vind je in Zwitserland: daar rennen ze verkleed als Kerstman of rendier het meer van Genève in.

Vond je dit interessant? Lees dan ook eens: Gekke Sint-tradities in het buitenland.

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren