Foto van het zwarte gat in sterrenstelsel M87

Anders dan je denkt: zo ziet een zwart gat eruit

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Charlotte
Goldhoorn

Wetenschappers zijn superblij met een wazige foto van een oranje ring met een zwart gat erin. Waarom? Hiermee kunnen ze eindelijk het bestaan van zwarte gaten aantonen. Maar wat zijn dat eigenlijk? En wat is die oranje ring op de foto? Vijf vragen over deze ontdekking.

1. Wat is een zwart gat?

Alle hemellichamen, zoals de aarde, de zon, de maan, hebben zwaartekracht. Dat is de kracht waarmee ze dingen naar zich toe trekken. Hoe sterker die kracht, hoe moeilijker het is om eraan te ontsnappen. Daar heb je dan een hoge snelheid voor nodig. Daarom gaan raketten altijd met hoge snelheid de lucht in en vallen wij zelf niet van de aarde als we springen.

Een zwart gat is een hemellichaam met een heel sterke zwaartekracht. Die trekt zó hard aan zijn omgeving, dat zelfs licht er niet uit ontsnapt. En dat terwijl licht de allerhoogste snelheid heeft die we kennen: wel 300.000 kilometer per seconde. En zonder licht is alles zwart. Daarom is een zwart gat zwart.

2. Hoe ontstaat een zwart gat?

Er zijn twee soorten zwarte gaten: stellaire en superzware. Stellaire zwarte gaten ontstaan als een ster sterft. Dan implodeert-ie: de ster ontploft van buiten naar binnen. En daarvan wordt de zwaartekracht alleen maar sterker. Superzware zwarte gaten zijn groter. Die zijn waarschijnlijk ontstaan bij het ontstaan van sterrenstelsels.

3. Waarom is een zwart gat zo moeilijk te fotograferen?

De zon lijkt op aarde al klein, terwijl die ruim honderd keer groter is dan onze planeet. En de zon staat al zo ver van ons af, dat je met het vliegtuig 17 jaar onderweg zou zijn. Zwarte gaten zijn nog véél verder bij ons vandaan. Dan rekenen we niet meer in jaren reizen, maar in lichtjaren: de afstand die licht (de snelste reiziger die we kennen) in een jaar aflegt. Eén lichtjaar is ongeveer 9,46 biljoen kilometer.

Het zwarte gat dat nu gefotografeerd is, ligt in sterrenstelsel Messier 87 (M87). Dat is 55 miljoen lichtjaar bij ons vandaan. Dat is dus heel ver weg voor een foto.

Supertelescopen in de woestijn in Chili

4. Hoe is het dan toch gelukt?

Eigenlijk hadden de onderzoekers een telescoop nodig ter grootte van de aarde zelf. Daarom hebben ze acht telescopen over de hele wereld met elkaar gekoppeld. Zo ontstond er een telescoop waarmee je ‘vanuit Nijmegen een mosterdzaadje in New York zou kunnen zien’, vertelt een van de wetenschappers aan NOS.

In april 2017 werden tien dagen lang foto’s gemaakt van het zwarte gat van M87. Daarbij werden héél veel gegevens verzameld. Daarom duurde het zo lang om de uiteindelijk foto samen te stellen. Die werd gisteren op zes plekken op de wereld tegelijk gepresenteerd.

5. Wat zie je op de foto?

Een zwart gat is eigenlijk onzichtbaar, want er ontsnapt geen licht uit. Maar hoe verder bij de kern van het zwarte gat vandaan, hoe zwakker de zwaartekracht wordt. Aan de rand van een zwart gat is de zwaartekracht even sterk als de snelheid van het licht en kan het licht net ontsnappen. Daarom zie je op de foto rondom het zwarte gat een heldere oranje ring. Die heet de waarnemingshorizon.

De wetenschappers zijn dolblij met deze foto. Ze noemen het net zo belangrijk als de eerste man op de maan. Maar ze willen nog meer foto’s maken, waarop je de ruimte nog beter kunt zien. Daarom worden er nieuwe telescopen aan het project toegevoegd.

Anderen lazen ook: Doe de grote ruimte-inburgeringsquiz

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren

Gerelateerde Berichten

Geen inhoud gevonden