Dolle Dinsdag

Dolle Dinsdag: 'nepnieuws' van 75 jaar geleden

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Marinde Hurenkamp
Marinde
Hurenkamp

Het is vandaag 75 jaar geleden dat veel mensen in Nederland dachten dat de oorlog binnen enkele dagen voorbij zou zijn. Op dinsdag 5 september 1944 verspreidde zich het nieuws dat de geallieerden vlakbij waren om Nederland te bevrijden. Het bericht bleek nepnieuws. Drie vragen en antwoorden over deze 'Dolle Dinsdag'.

1. Wat was het nieuws?

Begin september 1944 bracht o.a. de BBC het nieuws dat geallieerde troepen richting Nederland trokken. Deze Britse, Canadese en Amerikaanse soldaten hadden Brussel en Antwerpen bevrijd van de nazi's en - zo ging het gerucht - ook Breda. Als het zo goed zou blijven gaan, zouden de geallieerden heel snel ook in Rotterdam, Amsterdam en Utrecht aankomen.

Minister-president Pieter Sjoerds Gerbrandy, die op dat moment in Londen was, zei op maandagavond 4 september op de radio dat 'geallieerde legers op onweerstaanbare wijze de Nederlandsche grenzen overschreden hebben'. In zijn eerste tekst zou 'naderen' hebben gestaan, maar Gerbrandy veranderde dat in 'overschreden hebben'. Dat klopte niet.

2. Wat gebeurde er?

Veel Nederlanders waren na vier jaar oorlog zo blij met goed nieuws dat ze door het dolle heen waren. Ze hingen Nederlandse vlaggen uit, trokken oranje kleren aan en gingen feestend de straat op.

Duitse SS'ers voelden de druk van de oprukkende geallieerden. In grote haast stuurden ze ruim 3.500 mensen die gevangen zaten in het Nederlandse concentratiekamp Vught in treinen naar de Duitse concentratiekampen Ravensbrück en Sachsenhausen. Velen overleefden dat niet. Ook fusilleerden de bewakers in korte tijd 329 verzetsmensen en andere politieke gevangen in het kamp.

De geruchten veroorzaakten paniek bij Duitse militairen, velen vluchtten in paniek naar Duitsland. NSB'ers en anderen die met de Duitsers samenwerkten, werden uit angst voor wraak naar kampen gebracht.

3. Hoe ging het daarna?

'Dolle Dinsdag' bleek een valse start. De geallieerden waren nog met te weinig om Nederland te kunnen bevrijden. Bovendien waren ze nog helemaal niet bij de Nederlandse grens. Het nepnieuws dat Breda bevrijd zou zijn, kwam voort uit verwarring van een geallieerde bevelvoerder. De Volkskrant beschrijft hoe het misverstand precies ontstond.

De bevrijding was op dat moment nog ver weg: op 14 september 1944 werd Maastricht als eerste belangrijke Nederlandse stad bevrijd en pas op 4 mei 1945 gaven de Duitsers zich in Nederland over.

Anderen lazen ook: andere artikelen over de Tweede Wereldoorlog in het dossier 4/5 mei.

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren

Gerelateerde Berichten

Geen inhoud gevonden