poeting

En de winnaar is... Vladimir Poetin

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Judie Jaspers
Judie
Jaspers

Verrassend was het niet, de uitslag van de Russische presidentsverkiezingen. Wat iedereen al voorspeld had gebeurde: Vladimir Poetin werd zondag opnieuw gekozen tot president.

Poetin kreeg 75% van de stemmen, maar er stemden minder mensen dan bij de vorige presidentsverkiezingen. Nu gingen 60% van de Russen naar de stembus, terwijl dat er zes jaar geleden nog 62,5% waren. Dat is een tegenvaller voor Poetin, omdat het betekent dat minder dan de helft van de stemgerechtigden op hem stemde. Toch is Poetin enorm populair. Hoe kan het dat één man zoveel macht heeft en wie houden hem op de troon?

Tsaar

Klein van postuur, een tikje verlegen ogend. Ondertussen regeert hij Rusland als een tsaar. Poetin neemt alle belangrijke beslissingen in Rusland in zijn eentje. Ambtenaren en zelfs ‘onafhankelijke’ rechters doen wat hij zegt. Ook de winnaar van de verkiezingen wordt van tevoren bepaald. ‘Het zijn geen vrije democratische verkiezingen maar de grote Poetin-show’, zegt Ruslanddeskundige Honorata Mazepus. ‘Hij stuurt de debatten en controleert opiniepeilingen. De oppositie krijgt nauwelijks kans om hun boodschap over te brengen. Er zijn verschillende kandidaten tijdens deze verkiezingen maar dat zijn slechts degenen die het Kremlin toestaat. Poetins grootste rivaal, Alexej Navalny, mag niet meedoen.’ Hij is de enige kandidaat die openlijk kritisch op Poetin is. Ook bracht hij corruptieschandalen aan het licht. Organiseert hij nu een bijeenkomst, dan is de kans groot dat hij in de gevangenis belandt.

Het volk

Volgens peilingen steunt 80% van de Russen hun leider. Hoe betrouwbaar die cijfers zijn, is de vraag. ‘In niet-democratische landen zijn mensen niet altijd eerlijk in het beantwoorden van politiek gevoelige vragen’, zegt Mazepus. Want er zijn genoeg reden om van hem af te willen. Het gaat economisch niet geweldig met het land, er is corruptie en nauwelijks persvrijheid. Hoe zorgt Poetin ervoor dat het volk hem blijft steunen? ‘Hij heeft de belangrijkste media in handen, zoals de staatstelevisie’, vertelt Mazepus. ‘Daarop worden de successen van Poetin uitvergroot en kan hij praten over de onderwerpen die híj wil.’ Ook kan het Kremlin bepaalde sites blokkeren.

Opvallend: Poetin heeft veel jonge aanhangers. 86% van de Russen tussen de achttien en 24 jaar steunt hem. ‘De meesten van hen kennen geen leven zonder Poetin, die achttien jaar geleden voor het eerst president werd’, legt Mazepus uit. ‘Ze vinden hem niet per se de beste leider die er is, maar ze weten dat het erger kan. Hun ouders hebben het verstikkende Sovjettijdperk meegemaakt. Daar willen ze niet naartoe terug.’ Veel mensen zijn daarnaast trots op zijn daadkrachtige imago. Ook het inpikken van de Krim in 2014, een deel van Oekraïne, wordt door veel Russen beschouwd als een grote triomf. Driekwart van de bevolking staat erachter. Poetin heeft goed door, dat hij zo respect afdwingt.

Rijke vrienden

Van judocoach naar industrieel miljardair. De Rus Ardaky R. Rotenberg is bevriend met Poetin en was ineens schatrijk. Hij verkocht voor een astronomisch bedrag aan staal voor pijpleidingen aan staatsgasbedrijf Gazprom. Een andere jeugdvriend, die een klassiek orkest leidt in Sint Petersburg, beschikte ineens over honderden miljoenen. Ze staan symbool voor een hechte kring van vrienden, familieleden, mensen van de veiligheidsdiensten (Poetin zelf was werkzaam bij de KGB, de Russische geheime dienst, voordat hij president werd) en adviseurs die tijdens de regeerperiode van Poetin fabelachtig rijk zijn geworden. Mazepus: ‘In Rusland zijn politieke macht en eigendom niet gescheiden.’ Politiek en bedrijfsleven hebben elkaar nodig. ‘Zonder steun van Poetin kunnen bedrijven hun werk niet doen. Dus zij geven hem de middelen om zijn macht in stand te houden. Tegelijkertijd worden zij er rijker van.’ Volgens critici zijn deze relaties hét bewijs van diepgewortelde corruptie.

Buitenlandse vrienden

‘De meeste van Poetins vriendschappen met buitenlandse leiders zijn vooral nuttig voor hemzelf. Ze dienen een bepaald doel’, zegt Mazepus. ‘Hij legt contact met autoritaire leiders (alleenheersers) als Loekashenka (Wit-Rusland) en Nazarbajev (de president van Kazachstan) om hun gezamenlijke macht te verstevigen. Of Assad (Syrie) en Erdogan (Turkije) om zijn eigen invloed in het Midden-Oosten te vergroten.’ Vrienden in Europa zijn er ook: bijvoorbeeld de Franse oud-president Sarkozy en de Italiaanse oud-premier Berlusconi die ook niet onomstreden zijn.

Vijanden

Poetin zet de internationale verhoudingen soms expres op scherp. Dat draagt bij aan zijn krachtige uitstraling. ‘Maar als Poetin iets kan regelen dat goed voor hem uitpakt, doet hij dat ook met een leider die hem niet zint’, aldus Mazepus. Dus zelfs zijn vijanden maken zijn positie sterker.

Voorbeeld: Hoewel Trump en Poetin elkaar soms vleien, is het allesbehalve echte liefde. Toch hebben de twee ook af en toe overleg. Bijvoorbeeld over de strijd tegen terrorisme in het Midden-Oosten en over hoe ze de druk op Noord-Korea kunnen opvoeren om het nucleaire programma daar een halt toe te roepen. Daarnaast jaagt Poetin vaak leden van de VN tegen zich in het harnas. Zijn steun aan Syrische president Assad en het testen van nieuwe wapens maken hem niet populair. Poetin heeft het ook met de Britse premier May aan de stok. Rusland heeft volgens haar de vergiftiging van een dubbelspion in Groot-Brittannië op zijn geweten. Ze zette daarom 23 Russische diplomaten het land uit. Maar heeft het Westen kritiek, dan doet Poetin het tegenover zijn eigen volk niet zelden af als ‘complotten.’ En zo verstevigt hij weer zijn positie.

Anderen lazen ook: Poetin-plaatjes populair of niet?

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren