Ken jij je mensenrechten wel?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Malou
van Zwieten

Nederlanders kennen hun rechten niet goed, zegt het College voor de Rechten van de Mens. Op school wordt er veel te weinig aandacht aan besteed. Da’s niet zo best, vindt hoogleraar Nicola Jägers. Rond de Dag van de Mensenrechten geeft ze scholieren daarom een spoedcursus mensenrechten.

Wat kan ik doen als ik vanwege mijn hoofddoek word geweigerd op een stageplek? Mag een klasgenoot mijn Facebookfoto uitprinten en door de hele school hangen? Kan de supermarkteigenaar mij weigeren omdat ik een scholier ben? Allemaal vragen die te maken hebben met mensenrechten. ‘In het dagelijks leven kom je heel vaak situaties tegen waarbij het waardevol is om je rechten te kennen,’  vertelt Nicola Jägers, die zelf lid is van het College voor de Rechten van de Mens. ‘En niet alleen voor jezelf, maar ook voor je omgang met andere mensen.’

Verboden voor scholieren
Dus, hoe zit dat met die rechten? Geweigerd worden om je hoofddoek is discriminatie, dat weten we allemaal. Maar als je de supermarkt niet in mag of in een speciale (ellenlange) scholierenrij moet gaan staan om af te rekenen, is dat geen leeftijdsdiscriminatie, legt Nicola Jägers uit.

‘De eigenaar kan goede redenen hebben om scholieren te wantrouwen. Dat klinkt een beetje boud, net alsof alle scholieren stelen als raven. Dat is natuurlijk niet zo en je kunt je afvragen of het netjes is om mensen vanwege hun leeftijd te weigeren. Maar het is geen leeftijdsdiscriminatie en dus niet strafbaar bij wet.’


Waarom nu mensenrechten?
Moest jij vandaag nog mensenrechten opdreunen op school? Da’s geen toeval. Het is precies 66 jaar geleden dat de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens werd opgesteld en daarom is er deze week extra aandacht voor. Da’s ook hard nodig, want volgens het college weten Nederlanders veel minder over hun mensenrechten dan andere landen. 30% van de bevolking kan zelfs niet eens één recht opnoemen.

Jägers denkt wel te weten hoe dat komt. ‘Het komt helemaal niet voor in het lesprogramma op school. En mensen zijn er niet zo bewust mee bezig. Bij mensenrechten denken ze aan landen als Syrië, waar die rechten natuurlijk heel ernstig worden geschonden.’

Jongeren weten wel wat
Het viel Jägers trouwens wel mee hoe weinig de jongeren wisten van hun rechten: ‘Toen ik maandag voor de klas stond werd er zo een hele rits rechten opgedreund. Het is voor een deel ook intuïtie. Ze zijn gebaseerd op waarden waar we ons eigenlijk best bewust van zijn. Dat je iemand niet mag buitensluiten omdat ze een hoofddoek draagt, bijvoorbeeld. De mensenrechten zijn daarbij geen toverstaf, maar wel een handvat om ons aan vast te houden.’

Wat moet je ermee?
Tsja, klinkt mooi, maar wanneer heb je nou écht iets aan je mensenrechten? Jägers heeft tal van voorbeelden: ‘Laatst werden er jongeren opgepakt met pilletjes. Ze mochten doorfeesten als ze een handtekening zetten, maar waren zich er niet van bewust dat ze dan hun leven lang achtervolgd zouden worden door een strafblad. Waren ze zich toen maar bewust geweest van hun rechten,’ vertelt ze.

‘Ook privacy is nu een belangrijk thema. Jongeren zetten alles op Facebook. Ze realiseren zich niet wat er allemaal met hun foto’s kan gebeuren. En wat dacht je van het recht op onderwijs? Als je autistisch, gehandicapt of hoogbegaafd bent mag een school je niet zomaar weigeren. Ook mag je niet weggestuurd worden als je blijft zitten.  Toch gebeurt dat vaak, met als gevolg dat veel leerlingen thuiszitten.’

Klein lesje mensenrechtengeschiedenis? Bekijk onderstaande animatie van Amnesty International:

Mensenrechten animatie

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren