Namsai_excuus Israelische ambassade_Bangkok

Ophef om hakenkruis in Thailand, hoe zit dat?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Marinde Hurenkamp
Marinde
Hurenkamp

In Thailand ontstond vorige week ophef nadat een zangeres op televisie verscheen in een T-shirt met een nazivlag en hakenkruis. Daar bood ze later haar excuses voor aan. Het voorval was extra pijnlijk omdat het vlak voor de internationale Holocaustherdenking plaatsvond. Hoe zit dat met het hakenkruis? 4 vragen (én antwoorden).

1. Waar komt het hakenkruis vandaan?

Bij een hakenkruis, ook wel swastika genoemd, denken de meeste mensen aan Hitler, nazi-propaganda en de Tweede Wereldoorlog. Toch hebben de nazi's het teken niet zelf uitgevonden. De swastika is een figuur dat al eeuwenlang gebruikt werd door allerlei volken en in verschillende religies.

Het woord swastika komt uit het Sanskriet, een oude Indiase taal. Het betekent zoiets als geluk of voorspoed. Boeddhistische en hindoeïstische tempels in India, Nepal en andere Aziatische landen zijn daarom vaak versierd met swastika’s. Een verschil met het hakenkruis van de nazi’s is dat het niet gekanteld, maar recht wordt afgebeeld. Op de foto hieronder zie je een tempel met zo'n rechte swastika.

Swastika_Seoul
Een tempel in Seoel, Zuid-Korea

2. Waarom roept het teken zoveel weerzin op?

Een hakenkruis is in het Westen een teken van haat, omdat de nazi's het gebruikten om hun fascistische en racistische ideeën te verspreiden. Het hakenkruis verscheen vanaf 1920 op Duitse vlaggen, spandoeken, militaire uniformen, medailles en vliegtuigen.

Volgens historici hadden 19e-eeuwse Duitse wetenschappers het voorwerk gedaan. Tijdens het bestuderen van oude Indiase teksten ontdekten ze dat hun eigen taal leek op het Sanskriet. Dat bracht ze op het idee dat Noord-Indiase volken en Duitsers dezelfde 'goddelijke voorouders' zouden hebben: de Ariërs. Op dit idee was ook de beruchte rassenleer van de nazi's gebaseerd.

Na de Tweede Wereldoorlog werden hakenkruizen in Duitsland en Oostenrijk verboden. In het Westen is de swastika hét symbool voor de periode waarin de Holocaust of Shoah plaatsvond, de moord op ongeveer zes miljoen joden.

3. Waar zie je tegenwoordig nog hakenkruizen?

Ze duiken vooral op bij aanhangers van extreem-rechtse groepen. Ze laten ermee zien dat hun ideeën op die van de nazi's lijken.

Er zijn ook gevallen waarbij het gebruik van de swastika vooral onhandig of naïef overkomt. Zo lanceerde een Amerikaans modemerk twee jaar geleden een kledinglijn van shirts met hakenkruizen tegen een achtergrond van regenboogkleuren. Volgens het merk moest de oer-oude swastika weer een symbool van peace and love worden. Veel mensen waren geschokt en vroegen zich op social media af: 'What were they thinking? '

De Britse prins Harry maakte veertien jaar geleden ook een verkeerde inschatting door met een hakenkruis om zijn arm naar een verkleedfeestje te gaan. Van zijn vader, prins Charles, moest-ie daarna voor straf een bezoek brengen aan vernietigingskamp Auschwitz. En ook beroemde popartiesten 'flirten' wel eens met nazi-symbolen. Zo verschenen leden van punkband The Sex Pistols  met een swastika op hun kleren, en ook David Bowie bracht ooit 'hitlergroetjes'.

In Aziatische landen zijn overal 'positieve' swastika's te vinden, maar die op het T-shirt van de Thaise zangeres aan het begin van dit verhaal, was er duidelijk eentje uit de foute categorie. Namsai (19) bood na de ophef in tranen haar excuses aan. Op de foto (bovenaan het artikel) zie je dat ze met haar manager naar de Israëlische ambassade ging om te zeggen dat ze spijt had van haar kledingkeuze. Op Instagram schreef Namsai: 'Ik kan deze fout niet terugnemen, maar ik beloof dat het niet meer zal gebeuren. Geef me alsjeblieft raad, zodat ik in de toekomst een goede volwassene kan worden.' 

4. Waarom koos Namsai dan dit T-shirt?

Volgens antropologisch onderzoeker Irene Stengs is de geschiedenis van het Westen in Thailand en andere Aziatische landen minder bekend: 'De herdenking van de Holocaust krijgt hier veel aandacht, maar dat gebeurt lang niet overal op de wereld. Hier staan monumenten die de jodenvervolging herdenken, in Thailand zijn die er niet. Het meisje heeft dat shirt waarschijnlijk uit naïviteit aangetrokken. Jongeren leren op school niet over de gruweldaden van de nazi's. Hitler wordt soms zelfs gezien als een sterke leider, een held.'

Anderen lazen ook: Extreem rechts protest: wat willen deze mensen?

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren