Opzettelijke vliegramp komt vaker voor

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Kim
Einder

Een (co-)piloot die zijn vliegtuig hoogstwaarschijnlijk expres laat neerstorten. Het klinkt absurd, verschrikkelijk en bizar. En dat is het ook. Toch is de vliegramp in Zuid-Frankrijk eerder deze week niet de eerste keer dat een piloot de dood van zijn passagiers op zijn geweten heeft.

Voor de wereldwijd ruim 35 miljoen vluchten die elk jaar worden uitgevoerd, heb je heel wat piloten nodig. Vliegers-in-opleiding worden aan allerlei strenge medische en psychologische testen onderworpen: kunnen ze de verantwoordelijkheid voor honderden passagiers straks wel aan? Maar iemand kan in de loop van zijn carrière natuurlijk veranderen. Hij of zij kan bijvoorbeeld depressief worden, psychoses krijgen of - heel iets anders - zich aansluiten bij een terroristische groepering. Piloten zijn immers ook maar mensen en geen perfect functionerende robots. Maar juist in de luchtvaartwereld kunnen de problemen van vliegers in de knel desastreuze gevolgen hebben:

Japan, 1982: 24 doden
In februari 1982 stort een vliegtuig van Japan Air Lines kort voor de landing bij Tokio in zee, doordat de 35-jarige piloot plotseling de snelheid laat dalen. De copiloot probeert hem nog tegen te houden, maar tevergeefs. Wonder boven wonder overleven veel van de 166 inzittenden de crash door de lage snelheid van het toestel. 'Slechts' 24 mensen komen om. Van de piloot was al langer bekend dat hij psychische problemen had. Toch dachten de dokters dat hij gezond genoeg was om te vliegen. 

Marokko, 1994: 44 doden
Kort na vertrek stort een vliegtuig van Royal Air Maroc neer in het Atlasgebergte. Alle 44 passagiers komen om, onder wie vier Nederlanders. Onderzoekers ontdekken later dat de 32-jarige gezagvoerder de automatische piloot en het navigatiesysteem expres uitgeschakelde en een duikvlucht inzette. Drie weken eerder was hij nog met glans voor een medische keuring en een vaardigheidstest geslaagd. 

Indonesië, 1997: 104 doden
Een Boeing 737 van Silk Air die vanuit het Indonesische Jakarta vertrekt, komt nooit aan in Singapore (Maleisië). Volgens Amerikaanse onderzoekers wacht de piloot tot zijn collega de cockpit even verlaat. Daarna zet hij de zwarte dozen uit om bewijs voor zijn daad erna weg te moffelen. Deze man had grote financiële problemen door een gokverslaving en was daarvoor op zijn werk al op zijn vingers getikt. Waarschijnlijk ziet hij door dit alles geen uitweg meer. Hij sleurt alle 103 andere passagiers mee de dood in.

Gevonden brokstukken van het Silk Air-toestel. Foto: Wikipedia

De VS, 1999: 217 doden
Oké, deze Egypt Air-vliegramp is nog nooit officieel bevestigd als zelfmoord. Maar heel twijfelachtig is het verhaal wel. Amerikaanse experts denken dat de copiloot van het toestel op weg naar de VS zijn automatische piloot uitschakelt op het moment dat zijn collega even een plaspauze neemt. Hij zet een duikvlucht in en prevelt daarbij meerdere malen iets als 'Ik vertrouw op Allah', zeggen de Amerikanen. Maar volgens Egypte hebben deze deskundigen hun werk niet goed gedaan en kan de oorzaak net zo goed een technisch mankement zijn.

Namibië, 2013: 33 doden
Weer een 'zelfmoordvlucht' waarbij een van de piloten niet in de cockpit zit. Een vliegtuig van Mozambique Airlines is van het thuisland op weg naar Angola, als de copiloot even naar de cabine gaat. De gezagvoerder blijft in zijn eentje achter en stuurt het vliegtuig naar beneden. Alle 27 inzittenden en 6 crewleden komen om. Als geluidsopnames uit de cockpit later worden teruggeluisterd, horen onderzoekers meerdere alarmsignalen, geschreeuw en gebonk.

De resten van het Mozambique Airlines-toestel in Namibië. Foto: AFP

Locatie onbekend, 2014: 239 doden?
En dan is er nog de ramp met vlucht MH370 van Malaysia Airlines, het vliegtuig dat sinds maart vorig jaar nog altijd van de aardbodem verdwenen lijkt. Zonder wrak kan absoluut niet worden vastgesteld wat er is gebeurd. Maar omdat het toestel nog zo lang de verkeerde kant uit bleef vliegen, waarbij het heel precies alle radars ontweek, denkt een aantal experts ook aan opzet van de piloot of copiloot. Wat er ook is gebeurd: in totaal kwamen 239 mensen om.

Kan dat wel, een piloot alleen?
Na het lezen van al deze voorbeelden denk je misschien: is het wel zo verstandig om een (co-)piloot in z'n eentje in de cockpit te laten? Een aantal luchtvaartmaatschappijen heeft besloten dat dat per direct niet meer mag. Als een van de vliegers even pauze neemt, moet er een steward of stewardess even op zijn plaats in de cockpit gaan zitten. Die regel geldt vanaf nu voor alle Duitse luchtvaartmaatschappijen. In Canada gold-ie al. Ook Norwegian en Easyjet hebben de regel ingevoerd. De KLM denkt er nog even over na, liet een woordvoerder van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij weten aan de NOS. Sommige luchtvaartexperts vinden de 'tweepersoonsregels' wat overdreven. Ondanks bovenstaand lijstje blijft een suïcidale piloot immers zeer uitzonderlijk en hebben verreweg de meeste piloten geen kwaad in de zin. Moet je dan wel allerlei verregaande maatregelen nemen voor die hele zeldzame uitzondering?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren