plagiaat

Plagiaat: wat is dat eigenlijk?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Marinde Hurenkamp
Marinde
Hurenkamp

Russell Horning (17) aka de Backpack Kid, klaagt de makers van Fortnite aan. De Amerikaanse jongen zegt dat hij het dansje 'The Floss' uit de wereldwijd populaire game heeft bedacht. Hij vindt dat de gamemakers hem daarvoor moeten betalen. 

Ook anderen, waaronder rappers en een acteur, zeggen dat het bedrijf achter Fortnite er met hun dansjes vandoor is gegaan. Een Amerikaanse rechter gaat nu kijken of er sprake is van 'diefstal'. Maar hoe zit dit eigenlijk? 3 vragen (en antwoorden) over plagiaat.

1. Wat is plagiaat? 

Plagiaat is het letterlijk overnemen van (delen van) andermans werk zonder te vermelden van wie het is of waar je het vandaan hebt. 'Het cruciale element is dat je doet alsof je andermans werk eigenlijk zelf hebt gemaakt of bedacht', schrijven juristen.

Volgens hen is het lastig één algemene regel te geven voor wanneer iets plagiaat is: 'Bij het knippen en plakken van een hele tekst of foto is het duidelijk. Maar bij samenvatten of parafraseren [iets weergeven in je eigen woorden] van een tekst, kan dat een stuk moeilijker liggen. Dat mag op zich wel, maar als het niet duidelijk is dat het een samenvatting van andermans werk is, kan het toch best plagiaat zijn.'

2. Waar komt plagiaat voor?

In de journalistiek, literatuur, beeldende kunst en muziek- en filmindustrie waren afgelopen jaren zaken rondom plagiaat. Deze popartiesten werden bijvoorbeeld van plagiaat beschuldigd omdat hun liedje wel heel erg zou lijken op dat van iemand anders. 

Bij plagiaat is vaak sprake van inbreuk op auteursrecht. In het Engels noemen ze dit copyright. Voor een tekst betekent dat bijvoorbeeld dat niemand - behalve de auteur - de tekst mag kopiëren of publiceren zonder zijn of haar toestemming. Er zijn natuurlijk uitzonderingen, bijvoorbeeld als de schrijver lang geleden overleden is. 

Wil je bepaalde teksten checken op plagiaat? Op internet staan daarvoor allerlei tools.  

Plagiaat
3. Wie bepaalt of iets plagiaat is? 

Bijna elke tekst, foto, film of liedje is gebaseerd op een bepaald thema of idee. Dat is geen probleem zeggen deskundigen, want 'thema's concepten en algemene ideeën zijn niet beschermd'. Iedereen mag daaraan een eigen invulling aan geven, zolang het maar 'origineel' is, schrijven ze. Toch komt het regelmatig voor dat schrijvers, wetenschappers, muzikanten en kunstenaars elkaar beschuldigen van plagiaat. Ze kunnen dan naar de rechter stappen. Die pakt het wetboek erbij om uit te zoeken of het lied of artikel een 'eigen karakter' heeft. Als dat niet zo is, kan de beschuldigde een boete krijgen.

Anderen lazen ook: Creepy: Vakantiekiekjes perfect geïmiteerd.

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren