social media verslaving

Social media-verslaving nog steeds niet echt (h)erkend

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Lisette Gerbrands
Lisette
Gerbrands

Het is moeilijk te zien wanneer jongeren een serieus probleem hebben met social media. Bij verslavingsgevolgen, zoals meer impulsiviteit en concentratieverlies, wordt namelijk niet meteen gedacht aan het aantal uren op Instagram. Dat blijkt uit het Digital Youth Project waar onderzoeker Regina van der Heijden aan werkte.

Met het project doet Universiteit Utrecht grootschalig landelijk onderzoek. Daarbij kijken ze naar zowel positieve als negatieve gevolgen van social media-gebruik voor bijvoorbeeld schoolprestaties van jongeren.

'Als jongeren in gedachten voortdurend met social media bezig zijn, ook als ze niet online zijn, kan er sprake zijn van controleverlies. Als er sprake is van verlies aan controle, zoals het willen minderen, maar dat niet lukt. Of als het gebruik bijvoorbeeld ten koste gaat van andere belangrijke bezigheden zoals hobby’s of het maken van huiswerk, dan ontwikkelen ze meer concentratieproblemen en impulsiviteit', zegt Van den Eijnden tegen RTL Nieuws.

Sociale vaardigheden

Zo'n 7,4 procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs zegt last te hebben van problematisch social media-gebruik. Ze ondervinden vijf of meer verschijnselen die ook gebruikt worden om gameverslavingen te meten. Ter vergelijking: 4 procent van de jongeren ervaart problematisch gamegedrag. Dit is lager dan bij een social media-verslaving, maar de problemen lijken heftiger. Gamen gaat vaak ten koste van hobby's en zorgt voor een achterstand in sociale vaardigheden. Een achterstand in ontwikkeling ontstaat bij social media-gebruik niet. Daar wordt namelijk volop gepraat met anderen.

Een derde van jongeren heeft last

Voor het onderzoek Digital Youth vraagt Van den Eijnden elk jaar aan jongeren hoe het is gesteld met hun social media- en gamegebruik. Daarover zegt ze: 'Ik kan nog niet zeggen of de problemen de afgelopen jaren zijn toegenomen, daar moeten we nog goed naar kijken. Maar ik weet wel dat een derde van de jongeren zelf aangeeft last te hebben van iets dat op een verslaving lijkt.'

Van den Eijnden luidde begin 2019 al wel de noodklok over het weinige onderzoeksgeld dat beschikbaar is. Er gaat veel geld naar onderzoek naar depressie en suïcide, maar onderzoek naar de rol van social media wordt nauwelijks gedaan. 'We zouden ook moeten kijken naar welke rol social media spelen. Op Instagram heb je bijvoorbeeld groepen kwetsbare jongeren die zichzelf beschadigen of zelfs uithongeren. Onder het mom "zelfhulpgroepen" vertellen ze op social media elkaar tot in detail hoe je de meest verschrikkelijke dingen met jezelf kunt doen', vertelde ze aan De Psycholoog.

Officiële diagnose

Een mogelijke verslaving kan niet worden behandeld. De reden is simpel: het wordt (nog) niet erkend als een verslaving. Zo'n officiële diagnose vast leggen in de DSM-5 (handboek voor de classificatie van psychische stoornissen, red.), kost jaren. Een gameverslaving staat hier bijvoorbeeld ook nog niet in, terwijl die al wel wordt erkend door de World Health Organization.

Anderen lazen ook: Meisjes zitten vaker op social media dan jongens.

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren