Cel

'Verblijf in een politiecel is traumatisch voor jongeren'

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Marinde Hurenkamp
Marinde
Hurenkamp

Een nacht of langer in een politiecel omdat je iets strafbaars hebt gedaan. Jaarlijks overkomt het duizenden Nederlandse tieners. Deze week kreeg de regering het advies om minderjarige verdachten niet meer op te sluiten. Hoe zit dat met jongeren in de cel? 4 vragen én antwoorden.

1. Mogen tieners opgesloten worden?

Jongeren van 12-18 jaar vallen onder het jeugdstrafrecht. Als ze verdacht worden van een overtreding, mag de politie ze maximaal negen uur vastzetten in afwachting van verhoor. Als een tiener van iets ernstigs wordt verdacht, kan hij of zij daarna nog drie dagen vastgehouden worden. Volgens de wet is opsluiten een uiterste maatregel, die zo kort mogelijk moet duren en waarbij steeds rekening gehouden moet worden met de belangen en de leeftijd van het kind. 

In Nederland werd in 2018 in 21.608 gevallen een minderjarige verdachte door de politie vastgehouden. De meesten van hen zaten in een politiecel: een kleine kale ruimte die bedoeld is voor volwassenen. 4.675 jongeren bleven tussen de negen uur en drie dagen in zo'n cel.

2. Hoe zit het met hun belangen en rechten?

Volgens De Kinderombudsman wordt bij opsluiting van jongeren niet genoeg rekening gehouden met hun belangen. Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer zei vorig jaar: 'Ik zie dat zestienjarigen voor een klein vergrijp een hele nacht in een cel worden opgesloten, zonder dat zij hun ouders of een advocaat kunnen spreken. Ze worden in de eerste plaats als verdachten gezien en en behandeld. Dat het daarnaast ook kinderen zijn, wordt nog te vaak vergeten.' Ze riep de politie - en anderen die zich bezig houden met strafrechtzaken - op om de positie van minderjarigen in het strafrecht te verbeteren.

Ook de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) is bezorgd. Deze week bracht de raad advies uit aan minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en minister Dekker (Rechtsbescherming). De schrijvers van het rapport pleiten ervoor om minderjarigen zo kort mogelijk vast te houden, niet in een politiecel maar op plekken die kindvriendelijker zijn. Als dat niet kan zou een minderjarige maximaal een nacht in een politiecel mogen zitten, adviseert de raad.

In Nederland zijn een paar cellencomplexen met een cel die 'kindvriendelijk' wordt genoemd. Ze hebben bijvoorbeeld geen grijze, maar gekleurde muren, kussens en spelletjes. Ook zijn ze geluidsdichter, zodat geluiden van de gang niet te horen zijn.

3. Wat zijn de gevolgen van opsluiting?

Psycholoog en onderzoeker Peer van der Helm vertelt: 'Een verblijf in een politiecel of in een gevangenis heeft een enorme impact op de ontwikkeling van jongeren, het is heel schadelijk. In het algemeen zorgt opsluiting bij jongeren voor depressie, angsten, wantrouwen en een laag zelfbeeld.'

Van der Helm is somber over de wijze waarop het rechtssysteem nu werkt: 'Hoe in Nederland met kinderen en jongeren wordt omgegaan is afhankelijk van toevalligheden. Besluiten zijn te veel gebaseerd op persoonlijke inschattingen van bijvoorbeeld een politieagent of een officier van justitie, en niet op beleid. Ik adviseer het ministerie regelmatig, want de situatie is heel ernstig. Ik vind dat we in Nederland hard omgaan met onze kinderen. Dat doen ze in landen als Kosovo en Albanië veel beter.' 

Hij hoopt dat het nieuw verschenen rapport eraan bijdraagt dat jongeren in de toekomst helemaal niet meer vastgezet worden: 'Sommigen menen nog steeds dat een nachtje in de cel voor "boefjes" afschrikwekkend werkt. Al jaren geleden bleek uit onderzoek dat dat niet klopt. Sterker nog, het werkt juist averechts. Voor kinderen die echt ernstig gedaan hebben, moeten we alternatieven verzinnen.'

4. Wat kan een alternatief zijn?

In twee politiedistricten in de provincie Overijssel pakt de politie het sinds vorig jaar anders aan. Minderjarigen die iets strafbaars doen, worden eerst naar hun ouders gebracht. Daarna moeten ze zich binnen zeven dagen melden voor een gesprek op het politiebureau. Deze zachtere aanpak is niet alleen kindvriendelijker, maar zou ook beter werken dan opsluiten, schrijft RTV-Oost. Niemand van de jongeren met wie een streng gesprek werd gevoerd, zou daarna weer in de fout zijn gegaan!

Als het aan de politiemensen die bij het experiment betrokken zijn ligt, gaat het straks in heel Nederland zo.

Anderen lazen ook: Minderjarigen horen niet in een politiecel.

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren

Gerelateerde Berichten

Geen inhoud gevonden