Wat is stamceldonatie?

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Jelger
Woudstra

Ben jij vorig jaar achttien jaar geworden? Dan krijg je vandaag een brief over orgaandonatie van minister Schippers van Volksgezondheid. Jongeren die de brief krijgen mogen ook bepalen of ze stamceldonor willen worden. Maar wat is dat eigenlijk?

Zo’n 190.000 jongeren krijgen vandaag de brief van minister Schippers. Het is voor het eerst dat die vraag via een brief aan jongeren wordt gesteld. Dat heeft een belangrijke reden: stamceldonatie.

Wat zijn stamcellen?

Jouw lichaam bestaat uit honderden miljarden cellen. Al die cellen dienen een bepaald doel. Je hebt huidcellen, bloedcellen, hersencellen, noem maar op. Ze hebben allemaal één ding gemeen: ze begonnen ooit als een stamcel, een blanco cel die zich nog tot elke type cel kan vormen.

Hoe kunnen gedoneerde stamcellen worden gebruikt?

De mogelijkheden met stamcellen zijn enorm, al hebben wetenschappers nog lang niet alle manieren ontdekt om ze te gebruiken. Op dit moment kunnen ze worden ingezet om mensen die lijden aan leukemie of een andere vorm van bloedkanker te redden. Omdat de stamcellen nog blanco zijn, passen ze zich aan de cellen rondom aan. Zo kunnen ze bijvoorbeeld zieke bloedcellen vervangen. Wel een belangrijk punt: donor en patiënt moeten een DNA-match zijn en dat is erg zeldzaam. Zelfs binnen je eigen familie is het zeldzaam, zo'n 70% van de leukemiepatiënten heeft binnen zijn eigen familie geen match.

En herinner je het gekloonde schaap Dolly nog? Ook zij werd met behulp van stamcellen gekloond. In de toekomst hopen wetenschappers manieren te ontdekken om stamcellen te gebruiken om bijvoorbeeld bloed en organen te kweken in een lab.

Waarom zoekt minister Schippers stamceldonoren onder jongeren?

Uit onderzoek is gebleken dat stamcellen van jonge mensen vaak goed aanslaan bij patiënten. En omdat stamcellen levend kunnen worden gedoneerd, in tegenstelling tot organen, heeft de minister er veel aan om nú al nieuwe donoren te werven.

Maar… hoe doneer je stamcellen?

Er zijn twee manieren: via bloed of via beenmerg. De eerste manier is het meest gebruikelijk. Je krijgt een aantal dagen injecties. Daardoor voel je je een beetje ziek, maar je lichaam maakt daardoor meer stamcellen aan. Die worden uit je lichaam gehaald met een speciale machine in het ziekenhuis.

De tweede manier is wat heftiger. Uit je heupbot wordt beenmerg onttrokken tijdens een operatie van ongeveer anderhalf uur. Je moet volledig onder narcose, maar je merkt na de operatie vrij weinig. Je kunt last hebben van je heup en een beetje vermoeid zijn, maar voor mensen die jouw stamcellen toegediend krijgen kan het een verschil tussen leven en dood betekenen.

Stamceldonor

Altijd op de hoogte blijven van tips die voor jongeren interessant zijn? Meld je aan voor onze gratis WhatsApp-dienst, download onze gratis app of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren