Weg stufi, hallo leenstelsel

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Kim
Einder

Na lang politiek gesteggel is de kogel door de kerk. De Eerste Kamer ging dinsdagavond akkoord met de afschaffing van de 'gratis' studiefinancering. Wat betekent dat voor jou? 7Days zet alle afspraken op een rij.

Wat was de oude situatie?

Al sinds de jaren 80 helpt de overheid studenten met het betalen van kamerhuur, studieboeken, reiskosten enzovoorts. Dit schooljaar krijgen studenten die nog bij hun ouders wonen, maandelijks 102 euro op hun rekening gestort. Wie op kamers woont, krijgt zelfs 286 euro per maand. Plus voor iedereen een gratis ov-kaart. Zolang je binnen tien jaar je diploma haalde en nog niet echt rijk werd van je bijbaan, hoefde je nooit iets terug te betalen. 

Naast dit 'standaardbedrag' (de basisbeurs) golden er nog twee afspraken. Studenten van ouders met een laag inkomen kregen elke maand nog een paar honderd euro extra (de aanvullende beurs). En wie niet rondkwam van het overheidsgeld, kon lenen tegen een lage rente. Gemiddeld leenden jongeren in hun hele studententijd zo'n 15.000 euro. 

Waar blijft de basisbeurs vanaf komend schooljaar?

Voor wie nu al studeert, verandert er niets. Maar wie op 1 september of in de jaren daarna aan een hbo- of universitaire studie begint, kan fluiten naar de basisbeurs. Als je het nodig hebt moet je het maar lenen, vindt onderwijsminister Jet Bussemaker. Studeren is immers een investering voor je toekomst. Als jij dankzij je opleiding straks een goede baan vindt, kun je het vast wel terugbetalen. Het Centraal Planbureau denkt dat de gemiddelde nieuwe student hierdoor straks geen 15.000 euro leent, maar 21.000 tot 23.000 euro.

Dik twintigduizend euro? Hoe kan ik dat ooit terugbetalen?

Daar heeft Bussemaker wel over nagedacht. De terugbetaalregeling wordt versoepeld. Na het behalen van je diploma krijg je geen 15, maar 35 jaar de tijd om je lening terug te betalen. En terwijl de huidige 'aflossers' elke maand maximaal 12 procent van hun salaris moeten inleveren, is dat straks maximaal 4 procent.

En die aanvullende beurs dan? Verdwijnt die ook?

Die blijft gelukkig wel bestaan. Want ook als je ouders het niet zo breed hebben, moet je gewoon kunnen studeren met een beetje hulp van buitenaf, is het idee. Als je ouders samen niet meer dan 48.000 euro bruto per jaar verdienen, dan krijg jij als nieuwe student straks maximaal 365 euro per maand cadeau van de overheid. Dat hoeft dus niet terugbetaald te worden. Da's 200 euro meer dan de huidige aanvullende beurs (maar je basisbeurs valt natuurlijk weg).

En wat als ik naar het mbo ga?

Dan verandert er niets: mbo'ers behouden de gratis basisbeurs. Ook fijn: als minderjarige mbo'er moest je altijd tot je achttiende verjaardag wachten voordat je eindelijk een gratis ov-kaart kreeg. Maar vanaf uiterlijk 2017 krijgt elke mbo'er die, ongeacht leeftijd.

Nou, lekker allemaal. Waar heb ik dit aan te danken?

Hoewel minister Bussemaker het brein achter dit plan is, zijn in de Tweede Kamer en Eerste Kamer de meeste politici het met haar eens. Om twee redenen. Ten eerste gaan steeds meer jongeren studeren, dus betaalt de overheid zich blauw aan studiefinanciering. Ten tweede wil het kabinet de kwaliteit van het onderwijs verbeteren. Maar daar is geld voor nodig, dat er niet is. De euro's die worden bespaard door de afschaffing van de basisbeurs, gaan we in betere opleidingen steken, belooft Bussemaker. Over een paar jaar is dat 1 miljard euro per jaar.

Ja, maar doei! Dan ga ik echt niet meer studeren hoor!

Dat is nou precies waar scholieren- en studentenorganisaties bang voor zijn en waarom ze de afgelopen maanden flink gedemonstreerd hebben in een poging dit leenstelsel tegen te houden. Straks gaan alleen nog kinderen van rijke ouders studeren, vrezen ze. Maar hoeveel jongeren hun studieplannen overboord gooien, werd nooit duidelijk. Volgens sommige enquêtes zou tien procent van de examenkandidaten niet meer gaan studeren. Het Centraal Planbureau berekende dat het om een afname van ongeveer 2700 studenten per jaar moet gaan, in ieder geval de komende twee jaar. 

Volgens Bussemaker ligt het aantal afhakers nog lager. Ze gaat er in elk geval alles aan doen om iedereen toch in de collegebanken te krijgen, belooft ze. Het resultaat kunnen we in september zien...

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren belangrijk is? Meld je aan voor onze gratis WhatsApp-dienst, download onze gratis app of neem een proefabonnement op de krant! 

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren