Chimpansees herkennen elkaar aan hun billen

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Menno
Woudt

Wij mensen kunnen in één oogopslag gezichten herkennen. Dat kunnen chimpansees ook, maar dan… aan elkaars achterwerk! Dat ontdekte psychologe Mariska Kret van de Universiteit Leiden. 'Billen zijn eigenlijk een soort gezichten.'

‘Chimpansee heeft automatische bilherkenning’, kopten verschillende kranten. Klinkt spannend, maar klopt het ook? ‘Daar komt het wel op neer ja’, beaamt Kret. ‘We wisten al dat chimpansees elkaar aan hun billen konden herkennen’, legt de psychologe uit. ‘Maar de manier waarop, dat was nog onduidelijk.’

Samen met een collega van de Kyoto University gingen ze in Japan op onderzoek uit. ‘Wij mensen zijn extreem goed in het herkennen van gezichten’, vertelt Kret. ‘Wij hoeven niet eerst de neus, de mond en de ogen los te zien voor we een gezicht herkennen, we zien dat als één geheel. Onze gezichten vallen heel erg op: daardoor kunnen onze hersenen ze snel herkennen.’

Touchscreens

Omdat wij mensen rechtop lopen, zien we de gezichten vaak als eerste. Maar chimpansees lopen op hun knokkels. Hun achterste valt daarom veel meer op. ‘Wij wilden onderzoeken of chimpansees hetzelfde mechanisme hebben als wij mensen, maar dan voor billen.’ In Japan hebben Kret en haar collega een groep chimpansees bestudeerd. ‘Daar zit een groep apen die getraind is met touchscreens. Allemaal op vrijwillige basis hoor: als ze geen zin hadden, hoefden ze niet mee te doen met de testjes.’

De apen kregen steeds kort een foto te zien van billen en moesten daarna, uit twee foto’s kiezen, kiezen welke hetzelfde was als het lichaamsdeel dat ze eerder zagen.

Ondersteboven

En warempel: het lukte de chimpansees om de billen snel te herkennen, op dezelfde manier als mensen gezichten herkennen. ‘Dat weten we doordat we ook foto’s van billen ondersteboven hebben laten zien’, legt Kret uit. ‘Dan duurt het aanzienlijk langer om de achterwerken te herkennen. Dat geldt bij mensen ook, als ze gezichten op z’n kop zien.’

Ter controle hebben de chimpansees ook foto’s van gezichten en voeten gezien. ‘Uit andere onderzoeken is gebleken dat chimpansees ook gezichten snel herkennen. Dat kwam er nu niet duidelijk uit, maar eigenlijk hebben die apen dus twee manieren om elkaar te herkennen.’

Eigen billenfoto

Chimpansees hebben dus automatische bilherkenning. Maar hebben mensen dat ook? ‘Dat hebben we ook uitgezocht’, vertelt Kret enthousiast. Op de universiteit in Japan hebben Kret en haar collega dezelfde test uitgevoerd, maar dan met menselijke billen. ‘Eén billenfoto was van mijzelf’, biecht Kret op. ‘We hebben het vorig jaar tussen kerst en oud en nieuw uitgevoerd, omdat het toen vrij rustig was op de universiteit. Mijn collega voelde zich namelijk wat ongemakkelijk bij het onderzoek en dan zagen zo min mogelijk mensen het.’

Bij mensen werd de bilherkenning niet gevonden. ‘Logisch, want wij dragen altijd kleren’, vertelt Kret. ‘Apen hebben juist heel opvallende achterwerken. Vooral vrouwtjes, als ze vruchtbaar zijn. Ik denk dat het ook komt omdat billen vrij symmetrisch zijn, net als het gezicht.’

Bonobo’s

In de toekomst wil Kret onderzoeken of de bilherkenning ook geldt voor andere apen dan chimpansees. ‘Ik zou dezelfde testjes graag bij bonobo’s willen uitvoeren. Die hebben namelijk meer kenmerken in hun gezicht: ze hebben bijvoorbeeld meer oogwit en rodere lippen, net als wij mensen. Daardoor is hun gezicht veel expressiever en misschien wel belangrijker. Wellicht dat zij minder bilgericht zijn dan chimpansees!’ 

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Meld je aan voor onze gratis WhatsApp-dienst, download onze gratis app of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren