De oorlog in Syrië voor beginners

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Nathalie
Strijker

Miljoenen vluchtelingen, hongersnood in Madaya en IS-strijders met foute ideeën. Narigheid in Syrië beheerst al tijden het nieuws. Maar waar zijn die vluchtelingen nou ook alweer voor op de vlucht?  De oorlog in Syrië is inmiddels zo ingewikkeld geworden dat het niet vreemd is als je de draad volledig kwijt geraakt bent. Wie vechten er tegen wie? En waarom gooien we niet gewoon een bom op dat land? De oorlog in Syrië voor beginners: zes vragen en antwoorden. 

Hoe begon alle ellende daar ook alweer?
In 2011 breekt in Syrië de revolutie uit omdat veel mensen schoon genoeg hebben van het strenge  regime van president Assad. Maar die is absoluut niet van plan om te vertrekken. Integendeel. Zijn leger treedt hard op tegen demonstranten en het ene bloedbad volgt het andere op. De demonstraties monden al snel uit in felle gevechten tussen voor- en tegenstanders van Assad.

Het geloof wordt ook steeds belangrijker in die strijd. De tegenstanders raken onderling al snel verdeeld in een onoverzichtelijke wirwar van groepjes strijders die allemaal weer anders in hun (islamitische) geloof staan, van heel gematigd tot extreem streng. Ze strijden niet alleen mét maar net zo hard tégen elkaar.

In de chaos die in Syrië ontstaat, ziet ook de extremistische beweging Islamitische Staat (IS) kans om een deel van het land te veroveren. Door al het geweld komt er een enorme vluchtelingenstroom op gang. Meer dan twee miljoen Syriërs zitten in buurlanden als Libanon, Jordanië en Turkije.

oorlog syrië uitgelegd

Waarom kwamen er afgelopen jaar ineens zo veel meer vluchtelingen uit Syrië naar Europa?
Dat komt vooral door de uitzichtloosheid van de oorlog. De Syriërs die in kampen in de buurlanden zitten, verliezen steeds vaker de hoop dat ze snel naar hun eigen land terug kunnen keren.

Daar komt bij dat de situatie voor vluchtelingen in de grote kampen verslechtert. Hulporganisaties hebben geldgebrek en zijn niet in staat om de vluchtelingen goed onderdak, voedsel, gezondheidszorg en onderwijs te bieden. Daarnaast hebben Syriërs vooral afgelopen zomer de Westelijke Balkanroute via Griekenland en Hongarije ontdekt, die een stuk veiliger is dan een lange reis over de Middellandse Zee richting Italië.

oorlog syrië uitgelegd

Wie gaat de oorlog winnen?
Het is een enorm cliché maar deze oorlog kent echt alleen verliezers. De burgeroorlog heeft het land totaal verscheurd. De Verenigde Naties zeiden in juli 2013 dat er al 100.000 doden gevallen waren. De organisatie is inmiddels, vanwege het ontbreken van betrouwbare bronnen, gestopt met tellen. En volgens internationale vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn er inmiddels 2,5 miljoen Syriërs naar het buitenland gevlucht en 6,5 miljoen mensen kunnen niet meer in hun eigen huis wonen. En dat is erg veel in een land dat oorspronkelijk 22 miljoen inwoners heeft.

Het Wereldvoedselprogramma schat dat 4 miljoen Syriërs ondervoed zijn. Ook president Assad kun je eigenlijk geen winnaar noemen. Hij is nog wel steeds aan de macht, maar hij is een groot deel van het land wel kwijt. Vooral in het noorden zijn de meeste gebieden inmiddels in handen van rebellengroepen.

oorlog syrië uitgelegd

Waarom doet de rest van de wereld zo weinig?
Vooral omdat de andere landen het niet met elkaar eens zijn over wat ze moeten doen. In de Veiligheidsraad, de plek waar dit soort belangrijke beslissingen genomen worden, geldt de regel dat elk van de vijf permante leden (VS, Frankrijk, Groot-Brittannië, China en Rusland) vetorecht heeft. Als zo'n land het ergens niet mee eens is, gebeurt het niet. En omdat China en Rusland vanaf het begin tegen ingrijpen in Syrië zijn geweest, strandde elke poging om gezamenlijk in actie te komen.

Waarom doen China en Rusland zo moeilijk?
Simpel gezegd vinden ze allebei dat de buitenwereld zich zo min mogelijk met interne conflicten moet bemoeien. Dat vinden ze niet helemaal zonder eigenbelang. Rusland treedt zelf hard op tegen opstandelingen in bijvoorbeeld Tsjetsjenië en Dagestan en China doet dat in Tibet. Als ze ingrijpen in Syrië toestaan, zijn ze misschien zelf wel het volgende land waar de wereld zich tegenaan gaat bemoeien.

Rusland heeft ook nog andere belangen. Zo ligt er een Russische marinebasis bij de Syrische havenstad Tartus. En Rusland levert al jaren wapens aan Syrië. Dat gaat om veel geld, om zeker 5 miljard dollar.

oorlog syrië uitgelegd

Kán de rest van de wereld eigenlijk wel wat doen?
Stel dat alle landen het eens zouden zijn (wat dus niet zo is), dan zouden ze kunnen besluiten om Assad weg te bombarderen. Maar of dat zoveel oplost, is nog maar de vraag. Want wie moet er daarna het land leiden? Er is niet maar één tegenstander van Assad, het hele land is hopeloos verdeeld.

Als Assad weg zou vallen, wordt de chaos in Syrië misschien alleen nog maar groter. De kans is bovendien groot dat er bij bombardementen nog heel veel meer burgerdoden zullen vallen.

oorlog syrië uitgelegd

En hoe zit het met terreurgroep IS, misschien wel de gruwelijkste rebellengroep in Syrië? Daarover lees je meer in terreurgroep IS voor beginners

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren